« Á að borða útsæðið? | Aðalsíða | Kreppa kapítalismans? »

23. september 2008

Hvað kom fyrir Sjálfstæðisflokkinn?

Sú var tíð að hinn hægrisinnaði kjósandi hafði eingöngu um tvennt að velja þegar kosningar voru haldnar – að kjósa ekki (eða skila auðu), eða kjósa Sjálfstæðisflokkinn. Sjálfstæðisflokkurinn var sá eini sem talaði hreint út um takmörkuð ríkisafskipti, lækkun skatta og afnám hafta og sérhagsmunagæslu. Oft var meira sagt en gert, en yfir lengri tíma litið var þróunin yfirleitt í frjálsræðisátt þegar Sjálfstæðismenn sátu í ríkisstjórn.

Nú er öldin önnur. Samviska flokksins, Heimdallur, er þögnuð. Atkvæðin týnast af flokknum eftir því sem hann leitar lengra inn á heimaslóðir miðju- og vinstrimanna. Viðbrögðin við því eru að leita enn lengra á þær hættulegur slóðir þar sem hugsjónir og stefnufesta víkja fyrir samræðustjórnmálum og vindhanasnúning. Sjálfstæðisflokkurinn er nær óþekkjanlegur frá því sem áður var. Hann er farinn að lykta af útvötnuðum sósíalisma allra hinna flokkanna. Hvernig stendur á því?

Oft heyrist það sagt að stjórnmálin snúist ekki lengur um deilur hægri- og vinstrimanna sem karpa sín á milli um hvort sé nú betra, markaðsbúskapur eða öflugt og allsráðandi ríkisvald. Í staðinn sé komin einn stór hrærigrautur þar sem allt er opið fyrir umræðu og farsælasta lausn er sú sem sem flestir geti komið sér saman um.

Sjálfum hugnast mér ekki bragðið af slíkum graut frekar en bragðið af hafragraut þar sem mygluðum höfrum er blandað saman við ferska. Þótt grauturinn sé fegraður með sætindum þá eyðileggja mygluðu hafrarnir alltaf bragðið og ber að fjarlægja úr uppskriftinni. Sjálfstæðisflokkurinn getur ekki höfðað [til] hægrimanna um leið og hann gælir við hugsjónir og hugðarefni vinstrimanna. Það er óhreinskilinn málflutningur.

Deila hægri- og vinstrimanna – þeirra sem trúa á frjálsan markað og þeirra sem trúa á þanið ríkisvald – er ennþá bráðlifandi þegar yfirborð umræðunnar hefur verið skafað af. Annaðhvort minnkar ríkisvaldið og hinn frjálsi markaður vex, eða öfugt. Annaðhvort stendur til að lækka skattbyrðina eða ekki. Ætlunin er annaðhvort sú að hlúa að frelsi og einstaklingsframtaki eða herða að hvoru tveggja. Frelsi eða helsi. Þessir tveir pólar takast á sama hvort stjórnmál eru kölluð umræðustjórnmál eða hreinræktuð pólitísk átök hugmyndafræðikerfa.

Sjálfstæðisflokkurinn virðist vera búinn að missa stöðu sína sem hið eina mögulega athvarf hægrimanna í kosningum. Mun annar flokkur fylla í skarðið, hristir Sjálfstæðisflokkurinn af sér slikju sósíaldemókrata eða á að láta atkvæði hægrimanna falla dauð niður?

Birtist áður í Morgunblaðinu þann 23. september 2008

Geir Ágústsson kl. 21:30