« Hvenær endar útþensla ríkisvaldsins? | Aðalsíða | Viðtal við Ayn Rand »

3. júlí 2007

Hver er vandi íslenskrar útgerðar?

Mestu efnahagsframfarir undanfarinna ára á Íslandi má rekja til þess að ríkið hætti að gera eitthvað en ekki til þess að ríkið gerði eitthvað. - Vefþjóðviljinn, 1. júlí 2007

Mikil óvissa umleikur fiskveiðar við Ísland um þessar mundir. Við blasir mikill niðurskurður aflaheimilda. Bent hefur verið á ýmsa vankanta við fiskveiðistjórnunarkerfið íslenska, þar á meðal fjölmarga er varða opinber afskipti af því og tilfærslur innan þess í nafni byggðamála, smábáta og landsbyggðar.

Vandi útgerðar á Íslandi er nokkur, og þar sem fiskveiðar eru enn stærsta útflutningsgreinin á Íslandi þá er sá vandi tekinn alvarlega af stjórnmálamönnum.

Freisting stjórnmálamanna til að gera eitthvað er mikil og stór og erfitt að standast. Hættan er sú að fé verði veitt úr einum vasa í annan í auknum mæli, t.d. í nafni útgerðar eða byggðamála. Ríkið mun freistast til að herða enn tök sín á fiskveiðistjórnun við strendur Íslands, fjölga tilfærslum frá einni útgerð eða byggð til annarrar, og ímynda sér að þannig megi leysa þann vanda sem blasir við fiskveiðum á Íslandi.

Þetta er ekki rétt nálgun. Miklu nær væri að sætta sig við þá staðreynd að fiskveiðar eru rekstur eins og hver annar sem býr við miklar sveiflur. Útgerðarmönnum vantar ekki byggðakvóta eða niðurgreiðslur heldur aukið frelsi til að bregðast við sveiflum í aflabrögðum. Ríkið á að færa valdið til að ákvarða leyfilegan afla frá sjálfu sér og til útgerðarmanna - þeirra sem þurfa að haga seglum eftir vindi. Þeir geta þá sjálfir látið reyna á hinar ýmsu kenningar sem fiskifræðingar henda sín á milli og deilan um hver hefur rétt fyrir sér verður að einfaldri samkeppni útgerða um besta ávöxtun og mestan hagnað, bæði til lengri og skemmri tíma litið.

Hagsmunir Íslendinga af góðu gengi útgerðar á Íslandsmiðum eru miklir. Svo miklir að stjórnmálamönnum á að halda frá stjórnun fiskveiða eins og frekast er unnt. Það er nefnilega það sem ríkið gerir ekki sem er undirstaða hins íslenska efnahagsundurs, en ekki það sem ríkið gerir.

Geir Ágústsson kl. 15:24