« Leitin að vandamálunum | Aðalsíða | Frelsi til að sleppa því? »

13. apríl 2007

Hreint umhverfi er markaðsvara

Svo virðist sem græningjum hafi tekist ætlunarverk sitt: Að fá alla Íslendinga til að tala um umhverfisvernd og bætta eða annars konar umgengni við umhverfið. Gott og vel og ekkert út á það að setja í sjálfu sér. Gallinn er sá að núna er umhverfisvernd rædd á forsendum vinstrimanna: Sem verkefni ríkisvaldsins til að leysa úr.

Svarthvíta dæmið um neikvæð áhrif þess er ástand umhverfismála í Vestur- og Austur-Evrópu, þá sérstaklega á tímum kommúnisma Sovétríkjanna. Í fjarveru einkaeignarréttsins, og í skjóli ríkiseignar á öllum gæðum, þá hrörnaði ástand umhverfisins gríðarlega í Austur-Evrópu. Skógar urðu lauflausir í súru regni. Ár þornuðu upp. Stöðuvötn drógust saman. Frjósamir kornakrar urðu að eyðimörkum. Á sama tíma (fyrir tíma hinnar nútímalegu umhverfishreyfingar) voru aðstæður gjörólíkar í vesturhluta álfunnar þar sem eigendur lands og gæða pössuðu upp á að rýra ekki verðgildi eigna sinna með óskynsömum fjárfestingar- og framkvæmdarákvörðunum. Gróið land er verðmætara en eyðimörk. Drykkjarhæft vatn er eftirsóttara en eitrað vatn. Laufi þakin tré eru prýði og nýtanleg auðlind á meðan laufstrípuð og dauð tré bíða þess eins að vera rudd úr vegi.

Ósnert umhverfi hefur ekki neitt gildi í sjálfu sér, ekki fyrr en menn meta það sem verðmætt. Það hefur gildi sem (víðast hvar) eftirsóttur varningur á hinum frjálsa markaði. Hin nútímalega umhverfishreyfing myndi gera sjálfri sér stóran greiða með því að gera sér grein fyrir því. Á Íslandi eru þúsundur - jafnvel tugþúsundir - einstaklinga sem hafa vanist aðgangi að breiðum lendum hinna íslensku óbyggða. Þar með er komin eftirspurn. Framboðið er ekki tryggt á meðan óbyggðunum er haldið í pólitískum höndum ríkisins. Sé raunverulegur áhugi á því að varðveita óbyggðirnar í núverandi ástandi þá er óbyggðaunnendum í lófa lagt að tryggja þá stöðu mála með því að kaupa þær af ríkinu (t.d. í verðsamkeppni við þá sem vilja virkja, grafa, höggva eða leggja göngustíga). Þar með er sá pólitíski hvati sem lagði umhverfi Austur-Evrópu í rúst fjarlægður úr myndinni.

Hreint umhverfi er markaðsvara rétt eins og ostur og áfengi. Sömu lögmál framboðs og eftirspurnar gilda. Sömu pólitísku hvatar til að minnka eða auka framboð eftir væntigildi pólitískra áhrifa gilda og í Austur-Evrópu kommúnismans. Því fyrr sem hin nútímalega umhverfishreyfing áttar sig á því, því fyrr mun hún geta látið drauma um ósnertar óbyggðir rætast, til lengri tíma en frá kjörtímabili til kjörtímabils.

Geir Ágústsson kl. 17:15