« Málþófshótun kæfði áfengisfrumvarp | Aðalsíða | Bæta verður stöðu lágvaxinna karlmanna, eða hvað? »

26. mars 2007

Hvenær er þvingun réttlætanleg?

Ef það er eitthvað sem fólk hefur almennt yndi og ánægju af í stjórnmálaumræðu þá er það að henda þykkum skýrslum og tölfræðiúttektum á pólitíska andstæðinga sína og sýna þar með og „sanna“ að ákveðið ástand ríki, sem ýmist ber að fagna eða blása til sóknar gegn. Sumir telja sig hafa safnað að sér nægjanlegum gögnum til að réttlæta ríkisrekna árás á hinn frjálsa markað í nafni gróðurhúsaáhrifa af mannavöldum. Sumir telja sig hafa undir höndum nægilega mikið magn af gögnum og gagnaúrvinnslum til að geta krafist aukins efnahagslegs frelsis og fyrirferðarminna ríkisvalds. Uppáhaldshópurinn minn er svo sá sem telur sig hafa tekist að mæla nægjanlega mikinn launamun á milli hópanna Konur og Karlar til að nú megi siga hinu opinbera á launaávísanir og ráðningar einkafyrirtækja, að sjálfsögðu í nafni jafnréttis og réttlætis.

Hvernig stendur á þessari tölfræðiáráttu? Persónulega finnst mér gaman að sjá súlurit eftir vitra menn og spekinga sem sýna, miðað við sína meðhöndlun á gögnunum, að takmarkað ríkisvald, lágir skattar og hverfandi viðskiptahindranir séu allt í senn þess valdandi að líf lengjast og lífsgæði rjúka upp. Mér finnst leiðinlegt að sjá menn bera saman súlurit af hitastigsbreytingum og losun einhverra lofttegunda yfir seinustu 40 ár og álykta sem svo að nú þurfi að hella sandi í tannhjól markaðsvélarinnar. Hins vegar, og þegar allt kemur til alls, þá sannar tölfræði af þessu tagi ekki nokkurn skapaðan hlut út af fyrir sig. Henni þurfa að fylgja rök sem standast skoðun ein og sér, og tölfræðin kemur svo sem þæginleg viðbót við þau rök sem halda vatni.

Nú er ég af þeirri tegund einstaklinga að vera afskaplega sannfærður um réttlætisrökin bak við sjálfseignarrétt einstaklingsins, og þar með rétt einstaklingsins til að nýta líkama sinn, tíma og orku til að afla sér eigna sem hann má síðan ráðstafa af eigin geðþótta rétt eins og líkama sínum. Mig varðar því í raun litlu hvað tölfræðirannsóknir segja um tímakaup á hverja einingu tiltekins kynfæris samanborið við aðra tegund kynfæris eða hvort brennsla á lögmætt aðkeypta bensínlíter mínum, með samþykki landareiganda, leiðir til einhvers eða einskis. Tölfræði er í mínum huga ekki nægjanleg til að hópur manna geti ráðist að mér og sagt mér fyrir verkum í nafni dularfulla fræðiheita. Þetta gildir almennt, hvort sem fræðin kallast nasísk, marxísk eða sósíaldemókratísk.

Þvingun réttlætist ekki með tölfræði og götóttum rökum um allra hag, ókosti einstaklingsframtaks og kosti miðlægrar stjórnunar frá skrifstofum ríkisvaldsins. Á meðan ekki hefur tekist að sannfæra mig um að ég sé eign annars (eða annarra) en sjálfs míns, þá er enda lítið hægt að gera til að breyta því. Hvenær er þá þvingun réttlætanleg? Svarið er ekki: Þegar tölfræðin segir það.

Geir Ágústsson kl. 15:51