« Myndast fjįrmagn meš reglugeršum? | Ašalsķša | Heimsendirinn sem aldrei lętur sjį sig »
6. september 2006
Eru til lįgmarkslaun?
Bandarķski hagfręšingurinn Joseph Stiglitz skrifaši einu sinni:
Ef rķkisvaldiš reynir aš hękka lįgmarkslaun yfir jafnvęgislaun [laun žar sem framboš og eftirspurn nį jafnvęgi] žį mun eftirspurn eftir verkamönnum minnka og framboš aukast. Umframframboš af vinnuafli veršur til. Aušvitaš munu žeir sem reynast svo heppnir aš fį starf hafa žaš betur į hęrri launum en jafnvęgislaununum en žaš eru ašrir sem gętu hafa rįšiš sig til starfa į lęgri launum en jafnvęgislaununum sem geta ekki fengiš vinnu og hafa žaš verr.Stiglitz skipti sķšar um skošun žegar hann komst ķ rįšgjafarstól Clintons, en žaš er önnur saga. Orš hans hér aš ofan eru jafngild fyrir žvķ.
Stašreyndin er sś aš laun eru verš į vinnuafli og verš ręšst af framboši og eftirspurn. Engin lįgmarks- eša hįmarkslaun fyrirfinnast ķ raun. Lögbundin lįgmarkslaun yfir markašsverši, sem rķkisvaldiš knżr į ķ gegnum löggjöf, valda minnkandi eftirspurn eftir vinnuafli og leiša til atvinnuleysis. Lögbundin lįgmarkslaun undir markašsverši eru įhrifalaus (nema e.t.v. fyrir ómenntaša innflytjendur og ašra sem stjórnmįlamenn treysta ekki į fyrir atkvęši).
Eina leišin til aš hękka laun til frambśšar įn žess aš einum hópi verkafólks sé refsaš į kostnaš annars er sś aš auka framleišni. Framleišni vex mest ķ frjįlsu og óhindrušu umhverfi haršrar samkeppni fyrirtękja og atvinnugreina. Bęši rök og reynsla stašfesta žaš.
Vinstrimenn gleyma žvķ oft aš til aš borša köku eša skipta žarf fyrst aš kaupa hrįefni og baka. Lögbundnar hękkanir į launum fękka höndunum sem baka, hęgir į bakstrinum og fjölgar žeim sem borša. Nóbelsveršlaunahafinn Stiglitz vissi žetta einhvern tķmann. Viš žurfum aš vita žetta alltaf.
Uppfęrsla 11/9-2006: Ķ tilefni žessara orša er rétt aš nefna aš į Ķslandi fyrirfinnast engin lögbundin lįgmarkslaun. Talnaleikfimi breytir ķ engu ešli žeirrar hagfręši aš žegar verš į einhverju (t.d. vinnuafli) er žvingaš upp fyrir žaš sem skapast įn žvingana į hinum frjįlsa markaši (t.d. meš lögvöršum verkföllum eša lögum einum og sér) žį minnkar eftirspurnin. Ef veršiš hękkar en ekki yfir markašsvirši er aftur į móti ekkert vķst aš nein merkjanleg įhrif verši, en žaš hef ég įšur sagt.
Geir Įgśstsson kl. 06:43