« Innheimtan við Kárahnjúka | Aðalsíða | Myndast fjármagn með reglugerðum? »

22. ágúst 2006

Hver er munurinn á hægri- og vinstrimönnum?

Muninum á hægri- og vinstrimönnum í almennum skilningi (án tillits til stjórnmálaflokka) er e.t.v. hægt að lýsa sem svo að hægrimenn tortryggja ríkisvaldið á meðan vinstrimenn tortryggja hinn frjálsa markað. Þannig telur hægrimaðurinn að sókn eftir völdum yfir öðrum, mótun samfélags af opinberum starfsmönnum og íþyngjandi reglur og skattar á frjálst framtak séu samfélaginu síst til framdráttar. Vinstrimaðurinn telur að ýmsar sjálfstæðar ákvarðanir einstaklinga og óstöðvandi sókn þeirra í bætt lífskjör séu tortryggileg öfl sem þarf að setja skorður, t.d. til að tryggja einhver samfélagsleg markmið, ákveðið holda- og heilsufar almennings eða aðgengi að ákveðinni vöru eða þjónustu.

Gott dæmi um hugarfar vinstrimannsins birtist hér. Vinsældir skyndibitastaða og viljinn til að reka fyrirtæki með hagnaði eru [öflin] sem hin pólitíska elíta þarf að hemja. [Örfáum orðum er] eytt í heilsuræktar- og hollustuæðið sem stór hluti Íslendinga hefur tekið til sín, [og engum í] sívaxandi grænmetisborð stórmarkaðanna [eða önnur augljós merki þess að einstaklingum er upp til hópa annt um heilsu sína]. Einblínt er á hinar hræðilegur hliðarafleiðingar sjálfstæðra ákvarðana nokkura einstaklinga, og alræðið síðan boðað með eftirfarandi orðum (feitletrun er mín):

Í þjóðfélaginu verða að vera til staðar einhverjar stofnanir sem hafa það beinlínis að markmiði sínu að skapa betra þjóðfélag [hver ætlar að titla sig Skaparann?]. Þessar stofnanir eru auðvitað margs konar. Sumar eru frjáls félagasamtök einstaklinga sem vilja láta gott af sér leiða. Aðrar eru formlegar valdastofnanir og má þar til dæmis nefna Alþingi og sveitarstjórnirnar. Markmið þessara félaga og stofnana er og á að vera að móta samfélagið með félagslegar og pólitískar hugsjónir að leiðarljósi [hugsjónir hverra?]. Meðal slíkra hugsjóna má til dæmis nefna þá að hvetja til heilbrigðs lífsstíls. Hvernig það er gert fer auðvitað mjög eftir eðli viðkomandi aðila. Félagasamtökin fara auðvitað ekki með neitt formlegt vald og þess vegna einbeita þau sér auðvitað fyrst og fremst að fræðslu og félagslegu starfi. Hinar pólitísku stofnanir – sem skipaðar eru lýðræðislega kjörnum fulltrúum – gera hins vegar fleira; þær taka með öðrum orðum bindandi ákvarðanir sem öðrum er skylt að fara eftir. Meðal slíkra ákvarðana geta til dæmis verið takmarkanir við auglýsingum á óhollri matvöru sem beinast að börnum [síðan hvenær kaupa börn í matinn?]; fyrirmæli um skyldu veitingastaða til að bjóða upp á ákveðið hlutfall rétta á matseðli sem talist geta hollir [hærra hlutfall en það sem viðskiptavinirnir hafa beðið um?]; fyrirmæli um að í skólum skuli öllum börnum boðið upp á hollar máltíðir sér og foreldrum sínum að kostnaðarlausu [síðan hvenær eru matvæli og eldamennska kostnaðarlaus?]; og styrkir til barna og unglinga til að taka þátt í íþróttum og stunda útivist.

Með öðrum orðum; ríkið þarf að móta samfélagið, setja fyrirmæli, neyða barnlaust fólk til að standa undir styrkjum við uppeldi á börnum annarra og skylda til réttrar breytni (að mati valdhafa eða meirihluta kjósenda hverju sinni), jafnvel þótt enginn sé að beita neinn ofbeldi eða þvinga nokkurn mann til neins.

Svona hugsa hægrimenn ekki. Þar liggur munurinn á hægri og vinstri.

Uppfært 24/8 til að taka tillit til athugasemda hér.

Geir Ágústsson kl. 23:49