« Af ofbeldi og lýðræði | Aðalsíða | Kartöflur og frjálshyggja »

15. júlí 2006

Þvinguð rukkun er aldrei réttlætanleg

Eftirfarandi texti er tekinn úr grein á Mír.is (greinin sjálf segir ósköp lítið en eftirfarandi tilvitnun lýsir ákveðnu hugarfari sem hér skal rætt):

Frjálshyggjumenn vilja kannski meina að skattlagningin valdi ógurlegri neyslustýringu og varni okkur því að láta drauma okkar rætast, en svo er ekki. Að mestu leyti fara skattarnir okkar í heilbrigðiskerfið, samgöngur og fleira þess háttar. Án þessara þátta þjóðfélagsins væri það algjörlega óstarfhæft og líf okkar mótað af bæði gríðarlegu óöryggi – því hvar værum við til dæmis stödd án heilbrigðiskerfisins ef við veiktumst? – og daglegum óþægindum – eða hvernig væri það til dæmis ef engir væru vegirnir til að flytja vörur á milli staða?

Fyrst skal nefnt að auðvitað er fásinna að halda því fram að læknar og vegakerfi séu afsprengi skattkerfisins og sem hyrfu með afnámi skatta. Að gefa slíkt í skyn er hrein fásinna.

Röksemdarfærslan gegn því að skattar séu neyslustýring er nokkurn veginn á þessa leið: Heilbrigðiskerfið, vegakerfið og fleira þess háttar eru hverjum manni nauðsynleg. Þessi kerfi eru fjármögnuð með skattfé. Þar með eru skattar bara peningur sem er eytt í eitthvað sem einstaklingar hefðu hvort sem er eytt í, og þar með eru þeir ekki neyslustýring.

Auðvitað er ekki erfitt að sjá að þessi röksemdarfærsla heldur ekki vatni. Gildir hún um matvæli? Matur er nauðsynlegur, og allir eyða peningum í mat. Ef ríkið hækkar skattana og byrjar að sjá okkur fyrir mat er þá eins og ekkert hafi gerst? Auðvitað ekki.

Ríkið veitir vissulega aðgang að heilbrigðis- og vegakerfi í skiptum fyrir skattfé. Ríkið er hins vegar einokunaraðili. Ríkið fjármagnar eyðslu sína með sköttum á meðan fyrirtæki og einstaklingar þurfa að treysta á aðrar ótraustari tekjuöflunarleiðir, auk samkeppni og síbreytileika í óskum og þörfum viðskiptavina sinna. Lögvarin einokun ríkisins veldur eðlisbreytingu í því sem ríkið býður upp á miðað við það sem gengur og gerist á hinum frjálsa markaði.

Skattar eru vissulega notaðir til að fjármagna hitt og þetta sem líklegt er að flestir einstaklingar myndu hvort sem er eyða í ef þeir fengju til þess frelsi frá fjárinnheimtu hins opinbera. Tilgangurinn helgar samt ekki meðalið. Á því mega ekki vera undantekningar. Þvinguð rukkun fyrir vöru eða þjónustu er ekki réttmæt með því að benda á í hvað er eytt.

Geir Ágústsson kl. 17:37