« Spádómur | Aðalsíða | Feluleikur fjármálaráðherra »

25. júlí 2006

Hræðilegt stríð

Ísraelskir hermenn hafa ráðast inn fyrir landamæri Líbanon til að reyna berja niður starfsemi hryðjuverkamanna sem þar hafa hreiðrað um sig. Sumir kalla herbrölt Ísraela réttmæta sjálfsvörn og réttmæta beitingu ofbeldis til að kveða niður ógn við íbúa Ísraelsríkis. Aðrir kalla árásina óréttmæta innrás inn fyrir landamæri fullvalda ríkis, sama hver meint ógn er sögð vera. Enn aðrir fyrirlíta bara allt sem Ísrael og Bandaríkin standa fyrir og þar með allt sem leiðtogar þessarar ríkja gera og ákveða.

En í dægurþrasinu er okkur hollt að minnast eins: Stríð eru háð annaðhvort á milli tveggja eða fleiri ríkisstjórna, eða á milli ríkisstjórna og saklausra borgara. Er það ekki umhugsunarvert? Skotárásir, klíkustríð og vopnuð rán eru framlag einstaklingsins til vopnaðra átaka á meðan fjöldamorð, notkun stórtækra gereyðingarvopna og linnulaus eyðilegging eigna eru framlag ríkisstjórnarinnar.

Stríð ríkisstjórna við hverjar aðra, eða við saklausa borgara, eru ekki einhver óþægileg hliðarverkun þess að samþykkja ríkisvald með miklar tekjur og töluverð tök á þegnum sínum. Stríð á milli ríkisstjórna eru einfaldlega dæmigerð ríkisafskipti af lífum, eignum og ákvörðunum einstaklinga. Í eðli sínu er lítill munur á því hvort ríkisstjórn ákveði að fara í stríð eða hækka skatta til að veita út í velferðarkerfið (þótt stigsmunurinn sé vitaskuld gríðarlegur). Ríkisvaldið er eining sem nýtur stuðnings meirihlutans til að innheimta skatta með notkun valds og hótana, setja lög sem enginn bað sérstaklega um að fá yfir sig, taka ákvarðanir sem gilda fyrir alla sama hvað, og fara í stríð í nafni heildarinnar.

Menn geta svo gert það upp við sjálfa sig hvort ríkisvaldinu eigi að líðast að vaxa og dafna, óháð því í nafni hvers slík þróun á sér stað, eða hvort lítið og afmarkað ríkisvald sé ekki vænlegast fyrir frið á jörðu.

Geir Ágústsson kl. 16:05