« Hvernig fer ríkið með verðmæti launaávísanna okkar? | Aðalsíða | Þvinguð rukkun er aldrei réttlætanleg »

13. júlí 2006

Af ofbeldi og lýðræði

Reglulega heyrast fréttir af slagmálum þingmanna ýmissa þjóðþinga. Í gær brutust t.d. út slagsmál á úkraínska þinginu. Þótt þetta ofbeldi sé í eðli sínu slæmt þá er það ágætis áminning á eðli lýðræðis.

Lýðræði byggir á því að meirihluti fólks (eða fulltrúar þess) komi vilja sínum fram jafnvel þótt minnihluti fólks sé ósammála. Ef alvarlega skærist í odda má leiða að því líkum að meirihlutinn myndi hafa minnihlutann undir í krafti fjöldans. Þannig er lýðræðið að þessu leyti ekkert eðlisólíkt herforyngjastjórnum þar sem meirihlutinn á aldrei möguleika að hafa valdaklíkuna undir í krafti fjöldans. Hvað má læra af þessu? Jú, það er ekki aðalatriðið í sjálfu sér hvort ríkisstjórn sé til komin í krafti mannfjölda eða hernaðar. Alltaf er undirliggjandi hótun um ofbeldi sem knýr vilja valdhafanna í gegn.

Miklu meira máli skiptir hvað ríkisstjórnin gerir. Þannig er herforyngjastjórn sem virðir frelsi og eignarrétt og berst gegn ofbeldi réttlátari en lýðræðislega kjörið þing sem setur mönnum sífelld boð og bönn í krafti meirihlutaafls. Fólk sem ekki virðir frelsi annarra hefur engan siðferðislegan rétt á því að stjórna öðrum í krafti fjöldans. Alveg sama þótt meirihlutinn geti lamið minnihlutann eða fulltrúar meirihlutans á þingi geti lamið fulltrúa minnihlutans.

Oddgeir Einarsson kl. 09:02