« Hvað borgar Alcoa fyrir rafmagnið? | Aðalsíða | Hvað eru stjórnmál? »

16. júní 2006

Af uppeldi barna

Oft og iðulega heyrast kröfur um að hitt og þetta eigi að vera kennt í grunnskóla. Meðal annars má nefna dans, fjármál, tónlist, tungumál, matreiðslu, handverk og samskipti. Endalaust mætti halda hér áfram enda sýnist sitt hverjum hvað sé gagnlegast börnum að læra í æsku.

En hver ákveður hvað tiltekið barn lærir? Eru það foreldrar þess eða eru það einhverjir aðrir? Í raun eru það allir aðrir sem ákveða það. Ákvörðunarvaldið er ekki í höndum foreldranna heldur stjórnmálamanna. Jafnvel þótt skoðanir foreldra séu æði skiptar varðandi það hvers konar kennsla eða þjálfun henti barni þeirra þá er þeim bannað ákveða þennan þátt uppeldisins sjálfir. Í stað þess ákveða miðaldra alþingismenn skipan mála þannig að öll börn læri það sama.

Það, að láta eina miðlæga kennsluskrá gilda fyrir öll börnin í landinu er misskilið jafnrétti eða jafnræði. Alveg eins og tiltekin flík klæðir fólk misvel þá hentar tiltekið nám börnum misvel. Það er því gengið á rétt þeirra sem hentar illa hið skyldubundna miðstýrða nám sem ákveðið er í námskrá á hverjum tíma.

Öll börn hafa hæfileika á einhverju sviði umfram önnur. Sorglegast við núverandi fyrirkomulag er að mörg börn sem hafa ótvíræða hæfileika og unun af tilteknum hlutum, t.d. myndlist, eru neydd til að eyða mestum hluta skólatímans (sem er stór hluti lífsins) í hluti sem það á enga samleið með, s.s. stærðfræði eða eðlisfræði. Þessum börnum gengur illa í skóla og þau ná mörg hver aldrei að nýta hæfileika sína til fulls. Það er ekki vegna þess að þessi börn séu verri en önnur heldur af því að þau eru í miðstýrðu kerfi sem er dæmt til að henta hæfileikum sumra betur en annarra. Hæfileikar sumra barna þroskast á sama tíma og hæfileikar annarra rykfalla og gleymast.

Leyfum foreldrum að ala börn sín upp. Jafnvel þeir sem telja skólaskyldu og niðurgreiðslu á námskostnaði barna nauðsynlega þætti ættu að samþykkja frelsi foreldra til að senda barn sitt í hverskonar nám sem þeir telja að stuðli að hamingju barnsins til lengri tíma litið. Auk þess sem það er þeirra réttur til að ákveða uppeldið er engin ástæða til að hræðast það að foreldrar vandi ekki valið á uppeldismiðstöð barns síns. Það er a.m.k. meiri ástæða til að ætla að nám hvers barns muni henta því betur en ef allir fá sama miðstýrða menntapakkann og hamist áfram við að læra ljóð Tómasar Guðmundssonar og nöfnin á sænskum stöðuvötnum utanbókar.

Oddgeir Einarsson kl. 08:18