« Einkabílisminn | Aðalsíða | Tekjuskiptingin ójafna »
20. maí 2006
Kaldhæðni eða afskaplega nútímalegt viðhorf?
Þessi grein lætur mig efast um hæfileika minn til að greina á milli kaldhæðni og almennrar vitleysu í umræðunni. Tvær tilvitnanir ættu að skýra hvers vegna ég er svona ráðvilltur:
Nýlega bættist Spánn í hóp þeirra ríkja sem vilja setja strangari reglur um mannúðlega meðferð á dýrum. Tilfelli Spánar er þó sérstakt að því leyti að það snýst ekki um að bæta aðbúnað dýra almennt heldur er ætlunin að veita ákveðnum dýrum ákveðin réttindi. Í lok apríl lagði Sósíalistaflokkurinn fram frumvarp í neðri deild þingsins þar sem lagt er til að simpansar, górillur og órangútar fái lagaleg réttindi.Síðan segir:
Þó að lítið sé um apategundir á Íslandi tel ég að dæmi Spáns hljóti að vekja fólk til umhugsunar. Reynslan hefur sýnt okkur að það tekur nýja hugmyndafræðilega strauma oft nokkra áratugi að berast til Íslands en í þessum efnum sjást reyndar merki um ákveðna hugarfarsbreytingu hjá ákveðnum hópi fólks, afar litlum verð ég þó að viðurkenna. En enginn skyldi vanmeta þessa breytingu því hún hefur hefur áhrif á mannskilning okkur og viðhorf okkar og hegðun gagnvart öðrum dýrategundum og náttúrunni í heild sinni.Er furða að maður sé ruglaður í ríminu?
Ég les a.m.k. tvenns konar skilaboð út úr þessum tveimur tilvitnunum og greininni þaðan sem þær eru teknar:
Mannshugurinn og þar með maðurinn er ekkert sérstakt fyrirbæri í náttúrunni, þótt maðurinn einn dýra geti hugsað rökrétt og tekið ákvarðanir sem breyta umhverfi hans þannig að hann nái fyrirfram ákveðnum markmiðum sínum.
Þetta viðhorf er að vísu ekki bundið við vinstrimenn. Menn af öllu tagi hafa lengi deilt um sérstöðu mannsins í dýraríkinu. Hin nútímalega græna vinstrihreyfing, sem fæddist þegar ljóst varð að bein kúgun og einræði kommúnista dugði ekki til lengdar til að halda hinum frjálsa markaði í skefjum, tekur efann um sérstöðu mannsins alla leið. Í augum græningja er maðurinn jafnvel lítið annað en plága á heiminum, sem flækist fyrir náttúrunni. Hæfileiki mannsins til að hugsa rökrétt og skipulega er greinilega lítils virði.
Simpansar, górillur og aðrir bandamann spænskra vinstrimanna hafa sín eigin samfélög þar sem sá sterkasti, frekasti, grimmasti og ákveðnasti ræður yfir öllum konum ættbálks síns og hrekur alla keppninauta á brott með barsmíðum og jafnvel drápum. Hvaða pólitísku réttindi eiga þessar skepnur að hafa? Er ekki þegar til lagasafn sem fjallar um verndun dýra og mannúðlega meðferð þeirra?
Opinber löggjöf er nauðsynleg til að kenna fólki hin nútímalegu og framsæknu viðhorf og skilning.
Hvað sem deilum um sérstöðu mannsins líður er ljóst að nú (eða á næstu áratugum) á að herja á löggjafann til að koma einu tilteknu viðhorfi í umferð, hvort sem mönnum líkar betur eða verr. Ekki er lengur nóg að boða góða meðferð á dýrum í ræðu, höfða til hins mannúðlega í hverjum manni, haga innkaupum sínum þannig að misnoturum sé refsað og öðrum umbunað, skrifa greinar, ræða málin, sannfæra með rökum og sýna vilja í verki. Núna á að gefa lögreglu og dómstólum verkfæri sem gera þá sem eru ósammála tilteknu viðhorfi að glæpamönnum.
Lokatakmarkað er auðvitað það að þeir sem virða ekki pólitísk réttindi simpansa fá að sitja fangaklefa. Hið sama gildir um þá sem virða ekki bann við jákvæðu tali um tóbak á opinberum vettvangi, haga ekki launasamningum þannig að opinberum stofnunum líki, huga ekki að eigin öryggi á meðan bifreið er ekið, eða afhenta ekki ákveðinn hluta af launum sínum til stjórnmálamanna. Hví ekki að taka skerfið alla leið og yfirfæra pólitíska réttindabaráttu kvenna og samkynhneigðra við ríkisvaldið yfir á simpansa? Verkefnalisti stjórnmálamannsins tæmist seint.
Hæfileiki minn til að skilja á milli kaldhæðni og þvælu þarf greinilega á nútímavæðingu að halda.
Geir Ágústsson kl. 10:16