Samviskubitið
Vesturlandabúar eru hins vegar oft á tíðum ekkert rosalega stoltir af árangri sínum. Oftar en ekki þjást þeir af samviskubiti yfir því hvað líf þeirra eru löng og veski þeirra þykk. Um allan heim er nefnilega hægt að finna ríkisstjórnir sem hafa engan áhuga á að leyfa þegnum sínum að starfa á hinum frjálsa markaði. Afríkuríki eru mörg hver í þessari deild. Þar er sósíalismi víða iðkaður sem aldrei fyrr með tilheyrandi fylgikvillum; verslunarhöftum, fátækt, hungursneyðum, óstöðugleika, og skorti á réttaröryggi í duttlungafullum heimi skriffinna. Til að gera illt verra vernda ríkir Vesturlandabúar ýmsar atvinnugreinar sínar með tollum, niðurgreiðslum og miklu magni reglugerða. Samviskubitinu reyna þeir svo að eyða með ölmusagreiðslum, átaksverkefnum og niðurfellingu skulda.

Vandamálið er stórt en ólíkt mörgum öðrum vandamálum er lausnin tiltölulega einföld, og þar að auki rökrétt og vel sannreynd. Hana þarf bara að framkvæma víðar og af meiri krafti. Í fyrsta lagi geta Vesturlandabúar einhliða fellt niður tollamúra sína og afnumið styrkjagreiðslur til ræktenda húsdýra. Útreikningar Alþjóðabankans benda til þess að sú aðgerð á sviði landbúnaðar gæti skapað þróunarlöndunum tekjuaukningu upp á um 31 milljarð Bandaríkjadollara. Í öðru lagi geta þróunarlöndin einhliða fellt sína eigin tolla niður, sem að jafnaði eru miklu hærri en þeir sem Vesturlandabúar leggja á sinn innflutning. Alþjóðabankanum reiknast til að ef þetta yrði gert fyrir landbúnaðarafurðir gæti það þýtt um 111 milljarða Bandaríkjadollara tekjuaukningu fyrir vanþróuðustu löndin, og munar um minna. Í þriðja lagi þurfa hinir ríku að halda aftur af sér í setningu nýrra regla og skilyrða fyrir alls kyns framleiðslu. Ofstæki í nafni neytenda- og umhverfisverndar á Vesturlöndum hefur valdið gríðarlegum skaða í fátækum löndum þar sem skriffinnskan er enn bundin við heilbrigða skynsemi.

Ölmusa er neikvæð lausn
Hvað sem lausnum líður er oft ótrúlegt að fylgjast með umræðunni um útrýmingu fátæktar á okkar ágætu plánetu. Evrópubúar virðast halda að þeir séu einhverjum guðdómlegum eiginleikum gæddir sem valda því að þeir eru ríkir en margir aðrir fátækir. Hong Kong, Singapore og önnur náttúruauðlindalaus lönd eru ekki ofarlega í huga þeirra sem hugleiða vandamál Afríku. Hong Kong felldi einhliða niður sína tollamúra, opnaði heimamarkaðinn fyrir framleiðslu og erlendum fjárfestingum og uppskar ríkulega. Nokkur lönd Austur-Evrópu hafa fetað svipaðan farveg og íbúar þeirra sjá ekki eftir því. Kapítalismi er að fleygja milljónum manna hratt upp lífskjarastigann án ölmusa og átaksverkefna. Kapítalismi læknar. Ölmusa sýkir.

Vesturlandabúar mega að sjálfsögðu hafa samviskubit yfir því hvernig sósíalísk meðöl þeirra hafa eitrað fyrir fátækustu íbúum Jarðar. Þeir mega líka hafa í huga að mörg vandamál þróunarlandanna eru heimatilbúin og sósíalísk og slæm eftir því. Vesturlandabúar geta gefið til þróunaraðstoðar og átaksverkefna og vilja e.t.v. friða samvisku sína nú þegar uppskeruhátíð kapítalismans gengur í hönd. Til lengri tíma litið er samt frekar þörf á þrýstingi á leiðtoga þróunarlandanna sem hvetur þá til að auka efnahagslegt frelsi þegna sinna.

Jólin eru hátíð þar sem við gleðjumst í nærveru fjölskyldu og vina, skiptumst á gjöfum og borðum góðan mat. Besta jólagjöfin til þeirra fátæku er kapítalismi og frelsi. Látum þá hugsun fylgja árlegri samviskufriðun okkar til Rauða krossins í ár.

Birtist einnig í Fréttablaðinu í dag, 19. desember 2006