« október 2005 | Aðalsíða | desember 2005 »

27. nóvember 2005

Af vestrænum áhrifum

Víða um hinn vestræna heim mótmæla ungmenni alþjóðavæðingunni svokölluðu. Alþjóðavæðingunni fylgja auknir valmöguleikar sem oft verða til með auknu valfrelsi. Vesturlandabúum er frjálst að gera ýmsa hluti þrátt fyrir að öðrum þyki þeir heimskulegir, ósiðlegir eða jafnvel skaðlegir viðkomandi. Maður getur t.d. lagt líf sitt í hættu við að klifra upp á fjall, þegið illa launað og erfitt starf, kysst einhvern af sama kyni úti á götu eða fengið sér óhollan hamborgara. Þetta eru þó aðeins valkostir og hinn valfrjálsi getur alltaf valið aðra valkosti ef hann metur þá betri.

Alþjóðavæðingin felur það í sér að möguleikar opnast fólki sem það hafði ekki áður eða kom hreinlega ekki auga á áður. Víða um heim býðst fólki nú að þiggja störf sem það sjálft telur bæta líf sitt frá því sem áður var. Víða um heim velur fólk að fá sér óhollan hamborgara að loknum vinnudegi frekar en eitthvað þjóðlegt. Víða um heim takast ástir með fólki af sama kyni þrátt fyrir andstöðu samfélagsins við því.

Í Fréttablaðinu í dag er fjalla um hóp samkynhneigðra karlmanna í Dubai, höfuðborg Sameinuðu arabísku furstadæmanna. Þeir eiga yfir höfði sér hormónameðferð, fimm ára fangelsisvist og hýðingu fyrir athæfi sitt. Samkynhneigð hegðun á almannafæri er bönnuð samkvæmt lögum landsins. Í fréttinni segir síðan:

Yfirvöld í landinu óttast að að fjöldabrúðkaup samkynhneigðra séu orsök aukinna vestrænna áhrifa í landinu og reyna þau nú allt til að stöðva þessa þróun.

Það þykir almennt ekki sexý pólitískt séð að vera á móti samkynhneigð í hinum vestræna heimi. Það er gott. Mótmælendur alþjóðavæðingunnar munu því væntanlega ekki stunda skemmdarverk á kirkjum samkynhneigðra víða um heim eins og tíðkast að gera við sölustaði McDonald's. Hér er þó í báðum tilvikum um að ræða hið sama; Samkomustaði þeirra sem hafa valið tiltekna hegðun sem er að margra mati óæskileg og er tilkominn vegna áhrifa vestrænnar menningar.

Mótmælendur alþjóðavæðingarinnar viðurkenna nefnilega bara valfrelsi fólks til að gera það sem þeim, mótmælendunum, þykir við hæfi.

Oddgeir Einarsson kl. 12:18

25. nóvember 2005

Fjöldamorðingjadýrkunin

Margir ríkir Vesturlandabúar í frjálsum, kapítalískum samfélögum elska fjöldamorðingja og kúgara. Che Guevara er auðvitað besta dæmið um það. Andlit hans prýðir stuttermaboli margra ungmenna sem þannig láta sig líf fórnarlamba hans engu varða. Hinn rauði fáni Sovétríkjanna og Kína hangir víða á veggjum Vesturlandabúa og lífum tugmilljóna fórnarlamba sósíalismans er þannig sópað undir teppið sem einfaldri reikningsskekkju. Morðingjar og harðstjórar nútímans, eins og Castró, Osama bin Laden og Hugo Chavez, eru víða mærðir í skrifum ríkra Vesturlandabúa hinna frjálsu samfélaga. Stundum er það gert á óbeinan hátt með því að níða svarna andstæðinga þessara kúgara og ofbeldismanna, en stundum á beinan hátt með samúðaryfirlýsingum og jafnvel fjárstuðningi.

Þessi aðdáun á mönnum með blóðugar hendur er með ólíkindum og lýsir hugarástandi sem eingöngu er hægt að líkja við pervertisma. Ekki er nokkur leið að réttlæta samúð með mönnum eins og Saddam Hussein og Mao út frá mótsagnarkenndri andúð á bandarískum gildum eða fyrirlitningu á auðsköpun og velmegun eigin samfélags. Fólk sem skreytir sig með andliti Che Guevara ætti að íhuga að kasta stjórnmálaskoðunum sínum á bál misheppnaðra hugmynda stjórnlyndis og hjarðhyggju. Því fyrr því betra.

Birtist í DV í dag

Geir Ágústsson kl. 13:18

24. nóvember 2005

Af glingri og gosflöskum

Ágætur varaþingmaður Vinstri grænna sté í pontu á Alþingi í haust og vakti athygli fyrir að vera ekki með bandspotta um hálsinn og lafandi niður á maga eins og aðrir alvarlega þenkjandi menn. Man ekki hvað hann hét en það kemur ekki að sök. Ég man þó eftir því að hann sagðist m.a. kominn á Alþingi því hann vildi breyta þjóðfélaginu. Meðal þess sem hann ætlaði að koma til leiðar var að við þyrftum ekki á öllu þessu glingri að halda og átti þá væntanlega við hina ýmsu veraldlegu hluti sem fólk kaupir. Ég nenni ekki að leita að því hvað þessi ágæti maður hét og hvað hann sagði orðrétt en mikið býsnaðist hann yfir því sem „við þurfum ekkert á að halda“.

Við þetta rifjuðust upp fyrir mér menntaskólaárin. Þá átti ég engan pening hvað þá bíl. Ég man meira að segja eftir því að hafa safnað gosflöskum í frímínútum, labbað með þær út í sjoppu, skipt þeim fyrir klink og sett það í spilakassa í von um að hreppa vinning svo ég gæti borðað (meira). Á kvöldin hafði ég svo nægan tíma til að sinna göfugum tómstundum, s.s. ferskeytlusmíðum og vídeóglápi. Ekkert glingur.

Nú er öldun önnur. Nú eiga víst menntskælingar yfirleitt bíl og kaupa allskyns glingur linnulaust. Til þess að standa undir fjáraustrinum þurfa greyin að vinna kvöld og helgar. Aumingjarnir þurfa að standa undir kröfum samfélagsins og staðalímyndum þess. Allir sem einn óhamingjusamir innan um allt glingrið.

Ég vona svo sannarlega að sönnum frjálshyggjumönnum fjölgi bæði í menntaskólum og á Alþingi. Frjálshyggjumenn vita að það er hamingjan sem skiptir máli en ekki peningarnir. Þeir geta leyft sér að njóta lífsins og þurfa ekkert að stelast í allt glingrið sem efnishyggjufólkið þrælar fyrir dag og nótt. Eins og óbundni varaþingmaðurinn sagði þá þurfum við ekkert á því að halda.

Oddgeir Einarsson kl. 00:02

20. nóvember 2005

Klapp Seðlabankans á bak Landsbankans

Það þarf ekkert að vera bogið við það að einn aðili á fákeppnismarkaði hækki verð á vöru eða þjónustu. Hins vegar er stórundarlegt það klapp sem Landsbankinn hefur fengið á bakið, m.a. frá Seðlabankanum, fyrir að bjóða viðskiptavinum sínum upp á verri kjör með hækkun vaxta.

Hugsunin er væntanlega sú að ef lán eru alltof ódýr þá fær efnaminna fólk peninga í hendurnar sem það kann ekkert með að fara. Lán eru þá bara fyrir þá sem eru svo vel stæðir að engu máli skiptir hvort þeir þurfi að borga háa eða lága vexti af þeim.

Óskastaða Seðlabankans er líklega að bankarnir hafi samráð um að hækka vextina.

Oddgeir Einarsson kl. 19:19

18. nóvember 2005

Frjálsir Sjálfstæðismenn

Kári Allansson fjallar um rangláta stefnu Sjálfstæðisflokksins í nokkrum málaflokkum heimasíðu SUS í dag. Hann spyr hvort frelsisunnendur ættu ekki fyrir löngu að vera farnir að líta í kringum sig fyrst að Sjálfstæðisflokkurinn sé svona slappur.

Þótt núverandi ríkisstjórn hafi líklega gert fleira gott en slæmt eiga sjónarmið frelsis og réttlætis sér oft fáa fylgismenn hérlendis. Það sást vel þegar menntamálaráðherra veifaði tékkheftinu og uppskar tryllingsleg fagnaðarlæti á edduhátíðinni. Af þessum sökum kann að vera skynsamlegt að stuðningsmenn frelsisins haldi hópinn. Sá hópur yrði ekki í neinu tilviki slappur.

Benda má á að Frjálshyggjufélagið er opið öllum frelsisunnendum hvar og hvort sem þeir eru í flokki. Frjálshyggjufélagið tekur aldrei afstöðu gegn frelsi fólks.

Oddgeir Einarsson kl. 16:03

Er skortur á reglum aðgerðaleysi?

Umhverfismál eru ofarlega í huga margra. Óteljandi samtök þeirra sem kalla sjálfa sig umhverfisverndarsinna berjast fyrir því að Vesturlönd dragi úr eldsneytisnotkun sinni. "Worst case scenario" segir að ef við hættum ekki að brenna olíu og kolum þá sitjum við eftir með tómar olíulindir og loftslag mörgum gráðum heitara en það sem við eigum að venjast í dag. Er skynsamlegt að gera ekkert ef verstu spádómar eiga það á hættu að rætast?

Svarið er bæði já og nei. Það er skynsamlegt að halda aftur af sér þegar kemur að því að þvinga ákveðna orkunotkun eða skerðingu hennar upp á fyrirtæki og einstaklinga. Það er gríðarlega óskynsamlegt að semja lög og reglur sem grafa undan hagvexti og auðsköpun á heimsmælikvarða. "Richer is cleaner" er nokkuð sem má gjarnan hafa í huga í því samhengi.

Hitt er einnig ljóst að skortur á lögum og reglum er ekki eitt og hið sama og að vera aðgerðarlaus og sýna óvarfærni. Tækniþróun í frjálsum markaðssamfélögum hefur og mun halda áfram að skapa vélar og tæki sem gera meira og meira fyrir minni og minni orku. Ef í ljós kemur að olíubirgðir jarðar eru að fjara út mun verð á olíu hækka og um leið skapast svigrúm fyrir dýrari tæki og tól sem annaðhvort nota minni olíu eða aðra orkugjafa sem ekki eru samkeppnishæfir við olíu í dag þegar við eigum nóg af henni.

Boð og bönn eyðileggja þennan undramátt hins frjálsa markaðar. Af hverju að láta bannið njóta vafans þegar bannið er vafasamt?

Geir Ágústsson kl. 13:48

16. nóvember 2005

Jafnrétti sumra

Fyrir liggur frumvarp ríkisstjórnarinnar um réttarstöðu samkynhneigðra en þar kemur m.a. fram að þau njóti sömu réttinda varðandi almannatryggingar, lífeyrisréttindi, skattalega meðferð tekna og eigna, skipti dánarbúa o.fl.

Þeir sem ekki eiga sér lífsförunaut þurfa hinsvegar áfram að búa við þá mismunun og ójafnrétti sem ráðamenn hreykja sér nú af að losa tiltekna samkynhneigða einstaklinga undan.

Fjölskyldumynstur er einkamál fólks. Það á ekki að mismuna fólki, t.d. hvað skattheimtu varðar, á grundvelli fjölskylduforms. Skiptir þá engu hvort viðkomandi ákveður að verja tíma sínum með karlmönnum, kvenmönnum eða einn síns liðs.

Hvers vegna þarf ríkið t.d. að gera stöðu samkynhneigðs karls verri en ella ef hann finnur ekki maka? Hvaða rök búa að baki því að hann standi betur skattalega ef hann nær sér í karl en ef það heppnast ekki?

Oddgeir Einarsson kl. 13:19

15. nóvember 2005

Djúpstætt mein

Frakklandsforseti segir óeirðirnar þar í landi merki um „djúpstætt mein“ í frönsku samfélagi. Mig grunar að þar hafi hann hitt naglann beint á höfuðið.

Forsetanum láðist þó að nefna að mein þetta kallast sósíalismi.

Valur Einarsson kl. 09:14

14. nóvember 2005

Vinstrimenn eru samir við sig

Á vef Ungra vinstri-grænna er nú að finna grein sem er á marga vegu athyglisverð. Í henni endurspeglast sú trú vinstrimannsins að ríkið eigi allt og alla nema það sem ríkið leyfir að einstaklingar eigi eða geri, og sú trú að það sem ríkið á og stjórnmálamenn stjórna sé á einhvern hátt „lýðræðislegra“ en það sem einstaklingar eiga og reka. Í orðum greinarhöfundar:

Þau almennu rök sem ég vil kalla meginrökin gegn einkavæðingu samanstanda af tveimur forsendum og einni niðurstöðu. Forsendurnar eru (1) að sækjast eigi eftir lýðræði sé þess nokkur kostur og (2) að (einka)fyrirtæki séu ólýðræðislegar stofnanir. Af þessu leiðir niðurstöðuna, sem er að sé það yfirleitt raunhæfur kostur, þá eigi fyrirtæki ekki að ráðskast með hagsmuni fólksins í landinu.

Eftir dulitla orðaflækju kemst höfundur loks að niðurstöðu:

(1) Lýðræðislegar stofnanir eru eftirsóknarverðari en ólýðræðislegar, (2) fyrirtæki eru ólýðræðislegar stofnanir. (Niðurstaða.) Því eigum við ekki að sækjast eftir að gera stofnanir að (einka)fyrirtækjum (þ.e. að einkavæða þær), heldur fella þær undir lýðræðislega ákvarðanatöku sé það yfirleitt raunhæfur kostur.

Af þessu dregur höfundur svo ályktun sem í besta falli má kalla íhaldssemi og sósíalisma af verstu gerð:

[É]g hygg að það sé augljóst að þær stofnanir sem hafa spjarað sig í eigu hins opinbera hingað til hljóti að teljast til raunhæfra kosta um að gera það áfram (annað væri óhófleg svartsýni).

Hinn rauði þráður er skýr: Ríkið á að minnsta kosti ekki að sleppa þeim rekstri frá sér sem það heldur í klóm sínum í dag, og jafnvel útvíkka valdsvið sitt á markaðnum með þjóðnýtingu „sé það yfirleitt raunhæfur kostur“ (sem undirritaður telur ekki að sé á meðan stjórnarskráin er enn í gildi).

Þessi þankagangur, að ríkið eigi allt og alla nema það sem ríkið náðarsamlegast leyfir að sé í eigu einkaaðila eða leyfir einstaklingum að gera, er ekkert einsdæmi fyrir ungliða Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs. Hann skín í gegnum allan málflutning allra vinstrimanna allra íslenskra stjórnmálaflokka á Alþingi og er í rótina engu frábrugðinn þeim sem Marx og Lenín boðuðu á sínum tíma með vel þekktum afleiðingum.

Er ekki kominn tími til að losa sig við grýlur vinstrimennskunnar í eitt skipti fyrir öll? Þurfum við virkilega aðra öld af skólabókardæmum um áhrif sameignarstefnunnar til að kenna okkur lexíuna?

Geir Ágústsson kl. 16:09

9. nóvember 2005

Atvinnuleysisbætur

Það hljómar skringilega að samtök alþýðu vilji tekjutengja atvinnuleysisbætur.

Hver er tilgangur félagslega kerfisins? Að hjálpa þeim sem þurfa hjálp. Að tryggja öllum einhver gæði. Afleiðing af þessu er að ekki þurfi að hjálpa þeim sem ekki þurfa hjálp. Samt sem áður er það núna eitt markmiða ASÍ að hjálpa þeim sem ekki þurfa þess með.

Þeim rökum, að tekjumeiri hafi reist sér hurðarás um öxl með skuldbindingum við kaup á bíl eða húsnæði, hlýtur að hafna. Ábyrgðin á því að hafa borð fyrir báru er þessa fólks. Tekjuháa fólkið ætti að hafa haft vit á því að hugsa þetta fyrir og möguleika á að gera eitthvað í því. Auk þess eru líkur á að hálaunafólk sé mjög hæft til einhverra starfa og það ætti því auðveldara með að finna sér nýja vinnu og geta út á þann möguleika tekið lán lokist öll önnur sund.

Ég tel raunar að veigamikil rök megi færa fyrir því að atvinnuleysisbætur lækki með auknum tekjum.

Gylfi Ólafsson kl. 18:21

8. nóvember 2005

Limlestingar á kynfærum karla

Á Íslandi er ekki jafnrétti. Ekki af því að jafnrétti hafi ekki enn verið „náð“ heldur af því að enn í dag er verið að setja lög sem mismuna kynjunum og þar með fjarlægist draumsýnin um jafnan rétt allra óháð kynferði.

Sönnum jafnréttissinna ætti að vera umhugað um að vernda alla einstaklinga jafn mikið fyrir hvers kyns limlestingum áháð kynferði. Þó er einn aðili sem er þessu ósammála og er það enginn annar en Alþingi Íslendinga.

Þann 11. maí sl. samþykkti löggjafinn okkar allra þetta:

Hver sem með líkamsárás veldur tjóni á líkama eða heilsu stúlkubarns eða konu með því að fjarlægja kynfæri hennar að hluta eða öllu leyti skal sæta fangelsi allt að [...] 16 árum.

Oddgeir Einarsson kl. 10:39

7. nóvember 2005

Hvað er skattur?

Hvað er skattur? Skattur er eitt helsta tekjuöflunartæki ríkisvaldsins. Skattur á að nafninu til að standa undir útgjöldum vegna hinna ýmsu verkefna sem ríkið hefur tekið að sér og/eða búið til handa sjálfu sér. Skattur er upphæð sem ríkið innheimtir af einstaklingum sem hafa tekjur, eiga eignir, deyja, selja eða kaupa. Skattur er upphæð sem fyrirtæki eru látin borga ef þau skila hagnaði af rekstri sínum. Upphæðin getur verið föst eða hlutfall af einhverjum skattstofni.

En skattur er ekki bara þetta. Skattur er líka stjórntæki. Skattar eru notaðir til að stjórna einstaklingum og þá bæði í þeirra daglega lífi í þeirra daglegu breytni og þegar kemur að því að taka ákvarðanir fyrir rekstur fyrirtækja. Stjórnmálamenn nota skatta til að refsa sumum einstaklingum og verðlauna aðra. Skattar eru notaðir til að halda háværustu þrýstihópunum þögulum. Skattar eru notaðir til að hafa áhrif á ákvarðanir sem eru sumum að skapi en öðrum ekki, jafnvel ákvörðunum sem í eðli sínu varða engan nema þá sem þær taka. Skattar eru notaðir til að þrýsta viðmiðunum og gildum ákveðins hóps einstaklinga ofan í kokið á öllum öðrum. Skattar eru stjórntæki.

Af þessum ástæðum eru skattalækkanir ekki spurning um krónur og aura, og að tíma og hafa efni á. Skattalækkanir eru réttlætismál sem snúast um að minnka tangarhald stjórnmála- og embættismanna á frjálsum borgurum og frjálsum fyrirtækjum þeirra. Skattahækkanir eða viðvarandi innheimta hárra skatta er forræðishyggja. Eftir því sem skattar lækka minna, því meiri er ríkjandi forræðishyggja. Eftir því sem skattar lækka meira og hraðar, því sterkara er frjálsræðis- og umburðarlyndisviðhorfið hjá ríkjandi yfirvöldum.

Geir Ágústsson kl. 14:47

4. nóvember 2005

Uppskeruhátíð kapítalismans

Fyrstu jólaauglýsingarnar eru byrjaðar að skjóta upp kollinum. Jólin nálgast óðfluga. Kristnir menn fagna fæðingu frelsara síns, heiðnir menn fagna senn hækkandi sól og aðrir fagna því einfaldlega að fá ástæðu til að gleðja sig og sína með gjöfum, mat, drykk eða einfaldlega félagsskap. Fólk hugleiðir heimsfrið, lætur fé af hendi rakna til þeirra sem eiga af einhverjum ástæðum erfitt með að brauðfæða sig eða leyfa sér munað í amstri dagsins, kveikir jólaljós í skammdeginu, fær sér göngutúr í miðbænum á Þorláksmessu eftir vel heppnaða skötu og segir börnum sínum frá Grýlu og Leppalúða og börnum þeirra þrettán. Í stuttu máli kveikja jólin gleði í hjörtum og minna okkur á þann efnislega, félagslega og andlega auð við njótum [í] okkar fámennu landi. Jólin minna okkur á að með ávöxtum frjálsra viðskipta og samskipta verður til svigrúm til að leyfa sér að láta lífið snúast um annað en brýnasta brauðstritið. Jólin gefa okkur tækifæri að fagna velgengni okkar á heimsmarkaðnum, að sýna heiminum hvað kapítalismi og frelsi hefur lyft áður fátækri þjóð hátt upp í lífsgæðum, að minna sósíalistana á galla hugmyndafræði sinnar og síðast en ekki síst: Að uppskera laun erfiðisins með vænni uppskeruhátíð – uppskeruhátíð kapítalismans – jólunum.

Birtist í DV í dag, 4. nóvember 2005

Geir Ágústsson kl. 08:10

2. nóvember 2005

Að njóta vafans

Menn eru almennt ekki á eitt sáttir um hvort eigi að njóta vafans þegar samfélagsáætlanir eru hannaðar í þinghúsum heimsins; frjáls markaður tækniþróunar og velmegunar, eða náttúran sem slík. Í Múrs-grein dagsins má finna dæmi um síðarnefnt sjónarmið:

Það er ansi háskalegur leikur að leggja framtíð jarðarinnar allrar að veði fyrir skammgóðan vermi, svo sem brennslu á kolum og olíu. Þess vegna getum við ekki setið hjá aðgerðarlaus meðan kannað er hvort mögulegt sé að gróðurhúsaáhrifin hafi ekki áhrif á veðurfar og lífsskilyrði á jörðunni.

Greinarhöfundur telur að hin háa tíðni fellibylja á árinu sé teikn um að maðurinn hafi hitað jörðina upp með skaðlegri og mengandi iðju sinni og að til að bregðast við því þurfi að grípa til aðgerða.

Tíðni fellibylja sveiflast upp og niður yfir löng tímabil. Að kenna athöfnum manna um tiltekna árlega tíðni þeirra er í besta falli ágiskun sem er byggð á veikum forsendum. Þótt mælingar yfir síðustu 10 ár gefi ógnvekjandi mynd af ástandinu hefur víða verið bent á að ef litið er yfir lengri tíma sé engin ástæða til að undrast né óttast.

Velferð mannkyns á ekki að fórna á altari heimsendaspádóma og vafasamra niðurstaðna vangavelta og skammtímamælinga. Mannkynið, hinn frjálsi markaður og eilífur og óstöðvandi drifkraftur einstaklingsframtaksins eru mikivægari en það.

Geir Ágústsson kl. 10:13