« Afnám stjórnarskrár Íslands | Aðalsíða | Heyrst hefur... »

27. október 2005

Hvað er samfélagsþjónusta?

Árni Þór Sigurðsson, borgarfulltrúi og oddviti VG í borgarstjórn Reykjavíkur, skrifar grein í Fréttablaðið í dag undir heitinu „Verjum Landsvirkjun einkavæðingarvofunni“, og fjallar um hugsanlega einkavæðingu á Landsvirkjun (og Orkuveitu Reykjavíkur). Ein setning í grein hans er öðrum verðugri til að endurtaka, því í henni felst allur rökstuðningur höfundar gegn einkavæðingu á raforkuframleiðslufyrirtækjum:

Að einkavæða fyrirtæki sem sinnir grundvallar samfélagsþjónustu er andstætt sjónarmiðum félagshyggjunnar.

Þetta vekur upp spurningu: Hvaða þjónusta flokkast sem „grundvallarsamfélagsþjónusta“? Ekki er það bankaþjónusta því enginn hefur talað fyrir stofnun nýs ríkisbanka. Ekki er það matvælasala því enginn hefur stungið upp á stofnun matvöruverslunar í ríkiseigu. Ekki er það fjarskiptaþjónusta því fáir hafa kvartað yfir verri tímum eftir nýlega einkavæðingu Landssímans. Ekki er það sementsframleiðsla því fáir félagshyggjumenn hafa lýst yfir söknuði á ríkiseignarhaldi Sementsverksmiðjunnar á Akranesi. Ekki er það póstþjónusta því enn fá allir póst þótt ríkið hafi minnkað afskipti sín af daglegum rekstri póstfyrirtækis síns, Íslandspósts, og enginn hefur talað fyrir því að auka þau afskipti aftur.

Framleiðsla rafmagns er ekki samfélagsþjónusta. Framleiðsla rafmagns er rekstur eins og framleiðsla sements, bjórs, niðursuðudósa og fatnaðar. Þótt allir séu sannarlega betur settir með aðgang að rafmagni en án þá er engin leið að skilja á milli rafmagnsframleiðslu og annarrar framleiðslu. Allir eru betur settir með en án aðgangs að fatnaði og matvælum, og þar virðast allir skilja að um hreinan varning er að ræða.

Landsvirkjun, Orkuveita Reykjavíkur, Hitaveita Suðurneskja, RARIK og allir rafmagnsframleiðandi bændur á landinu eru markaðsaðilar, og eiga heima á hinum frjálsa markaði í eigu einstaklinga og samvinnufélaga þeirra. Það að félagshyggjan segi að Jón rafmagnsbóndi megi eiga litlu virkjunina sína en ríkið eigi að eiga Landsvirkjun eru ekki rök sem bíta á þá staðreynd.

Geir Ágústsson kl. 08:57