« september 2005 | Aðalsíða | nóvember 2005 »
31. október 2005
Vídeóleiga Alfreðs og Jóa
Vídeóleiga Alfreðs og Jóa á Hólmavík hefur nú hætt starfsemi á staðnum. Fólk sem starfað hefur á myndbandaleigunni mun þurfa að snúa sér að öðru. Morgunblaðið hefur þegar fjallað um þetta mikilvæga mál. Búast má við að vinstrisinnaðir þingmenn og starfsmenn RÚV flykkist á staðinn til að fjalla um málið ef nokkurt samræmi er í hugsun þessara aðila.
Oddgeir Einarsson kl. 09:30
30. október 2005
Landbúnaður og illska
Sú stórfrétt átti sér stað fyrir helgi að Evrópusambandið bauðst til að lækka verndartolla á landbúnaðarvörum um allt að 60%. Ástæða þessa er sú að sambandið vill liðka fyrir viðræðum um nýjan samning um heimsviðskipti.
Verndartollar eru eitt það áhrifaríkasta sem ríki geta gert til að skaða hagsmuni fólks. Ekki einungis íbúa landsins sem setur tollana heldur einnig íbúa annarra landa. Verndartollar þýða að innlend framleiðsla er undanþegin samkeppni við erlenda framleiðslu og verður af þeim sökum bæði verri og dýrari fyrir fólkið í verndartollalandinu. Íbúar annarra landa geta ekki selt vörur sínar til verndartollalanda og fara því á mis við dýrmæt viðskipti.
Þeir einu sem hagnast á því ofbeldi sem í þessum ríkisafskiptum af frjálsum samskiptum fólks, nánar tiltekið frjálsum viðskiptum fólks, eru hinir vernduðu framleiðendur. Þannig má vera að margur Afríkubúinn hafi soltið til þess að franskur bóndi þurfi ekki að taka þátt í samkeppni umhylli neytenda.
Það þarf kannski ekki að koma á óvart að Jaques Chirac, forseti Frakklands, sagði á fimmtudaginn var að neitunarvaldi kynni að vera beitt gegn öllum tilslökunum í landbúnaðarmálum og að útilokað væri að ganga lengra.
Ég vildi að ég hefði hreinskilni í mér til að segja þá skoðun mína beint út að mér finnist Frakklandsforseti, og þeir kjósendur sem hann er að þóknast, vera annað hvort illa gefið fólk eða illgjarnt ef þeir eru einungis metnir út frá afstöðu þeirra til landbúnaðarmála.
Og höldum svo bara áfram að hlæja að kindinni, Guðna og beljunni án þess að nokkur breyting verði á stefnu Íslands í landbúnaðarmálum.
Oddgeir Einarsson kl. 09:37
29. október 2005
Fíkniefni og framtíðin
Í nýlegu tölublaði Foreign Policy er grein eftir Peter Schwartz, þar sem hann fjallar um líklega stöðu fíkniefna eftir 35 ár. Peter heldur að stríðinu gegn fíkniefnum verði þá lokið, ekki vegna þess að því var tapað eða það unnið, heldur vegna þess að þá verða þau fíkniefni sem við þekkjum í dag horfin. Í staðinn verða komin sérhönnuð efni sem hvorki verða ávanabindandi né skaðleg. Líklega verða þessi efni dýr og því má vera að fátækt fólk haldi sig við „hefðbundin fíkniefni.“ Peter heldur að eftir 35 ár verði það ekki bara rangt að banna fíkniefni, heldur nær ómögulegt, því ekki verði hægt að skilgreina hvað teljist fíkniefni og hvað ekki. Þegar slæmar afleiðingar notkunar efnanna eru farnar, er þá einhver ástæða í að banna þau?
* * *
The Economist ítrekaði árið 2001 afstöðu sína til fíkniefnabannsins. Blaðið rökstyður afstöðu sína með rökum af tvennum toga, réttlætis- og nytjarökum. Réttlætisrökin eru tekin frá John Stuart Mill, að hver og einn eigi að ráða yfir sjálfum sér. Nytjarökin eru þau, að telja bannið og afleiðingar þess verra en efnin sjálf.
Mikilvægt er í umræðu um fíkniefnabannið að gæta að tvennu. Í fyrsta lagi er ótækt að taka umræðu um bannið á grundvelli meints skaðleysis þeirra. Skaðinn sem af notkun efnanna hlýst er af flestu menntafólki óumdeildur. Hitt er, eins og Economist bendir á, að flókið mál og erfitt er að lögleiða fíkniefni. Málið er erfitt á alþjóðavettvangi, ef lítið eða fámennt svæði leyfir fíkniefni má búast við seguláhrifum, og svo má lengi telja.
Lögleiðing fíkniefna er ekki töfrapatentlausn. Ég held hinsvegar að lítill árangur náist með því að leita í fleiri rassgötum að fíkniefnum.
Gylfi Ólafsson kl. 23:55
27. október 2005
Norðurlandaráð
Skattgreiðandi góður, hvað gerir Norðurlandaráð við peningana þína sem gagnast þér eða þínum? Svarið er: Ekkert. Þess vegna á að leggja ráðið niður í þeirri mynd sem það er í dag eins og sænska stórblaðið Dagens Nyheder leggur til.
Samfylkingarkonan Rannveig Guðmundsdóttir lýsti því nýverið yfir að alls ekki mætti draga úr ríkisstyrkjum til Norræns samstarfs. Rannveig hefur setið í stjórn Norræna menningarmálasjóðsins frá 1999, í Íslandsdeild Norðurlandaráðs 1991-1994, 1997-1999 og nú síðast frá 2001, auk þess að vera forseti Norðurlandaráðs síðan 2004.
Ég veit ekki til þess að Rannveig hafi gegnt þessum störfum án endurgjalds og kann það að skýra baráttu hennar fyrir áframhaldandi yfirfærslu úr vösum skattgreiðenda í vasa hennar.
Oddgeir Einarsson kl. 13:09
Heyrst hefur...
...að karlkyns leikskólakennarar ætli sér í skrúðgöngu í dag til að krefjast jafnréttis en kannanir sýna að þeir hafa einungis 7,4% af launum kvenna sem gegna sama starfi.
Oddgeir Einarsson kl. 09:19
Hvað er samfélagsþjónusta?
Árni Þór Sigurðsson, borgarfulltrúi og oddviti VG í borgarstjórn Reykjavíkur, skrifar grein í Fréttablaðið í dag undir heitinu „Verjum Landsvirkjun einkavæðingarvofunni“, og fjallar um hugsanlega einkavæðingu á Landsvirkjun (og Orkuveitu Reykjavíkur). Ein setning í grein hans er öðrum verðugri til að endurtaka, því í henni felst allur rökstuðningur höfundar gegn einkavæðingu á raforkuframleiðslufyrirtækjum:
Að einkavæða fyrirtæki sem sinnir grundvallar samfélagsþjónustu er andstætt sjónarmiðum félagshyggjunnar.Þetta vekur upp spurningu: Hvaða þjónusta flokkast sem „grundvallarsamfélagsþjónusta“? Ekki er það bankaþjónusta því enginn hefur talað fyrir stofnun nýs ríkisbanka. Ekki er það matvælasala því enginn hefur stungið upp á stofnun matvöruverslunar í ríkiseigu. Ekki er það fjarskiptaþjónusta því fáir hafa kvartað yfir verri tímum eftir nýlega einkavæðingu Landssímans. Ekki er það sementsframleiðsla því fáir félagshyggjumenn hafa lýst yfir söknuði á ríkiseignarhaldi Sementsverksmiðjunnar á Akranesi. Ekki er það póstþjónusta því enn fá allir póst þótt ríkið hafi minnkað afskipti sín af daglegum rekstri póstfyrirtækis síns, Íslandspósts, og enginn hefur talað fyrir því að auka þau afskipti aftur.
Framleiðsla rafmagns er ekki samfélagsþjónusta. Framleiðsla rafmagns er rekstur eins og framleiðsla sements, bjórs, niðursuðudósa og fatnaðar. Þótt allir séu sannarlega betur settir með aðgang að rafmagni en án þá er engin leið að skilja á milli rafmagnsframleiðslu og annarrar framleiðslu. Allir eru betur settir með en án aðgangs að fatnaði og matvælum, og þar virðast allir skilja að um hreinan varning er að ræða.
Landsvirkjun, Orkuveita Reykjavíkur, Hitaveita Suðurneskja, RARIK og allir rafmagnsframleiðandi bændur á landinu eru markaðsaðilar, og eiga heima á hinum frjálsa markaði í eigu einstaklinga og samvinnufélaga þeirra. Það að félagshyggjan segi að Jón rafmagnsbóndi megi eiga litlu virkjunina sína en ríkið eigi að eiga Landsvirkjun eru ekki rök sem bíta á þá staðreynd.
Geir Ágústsson kl. 08:57
24. október 2005
Afnám stjórnarskrár Íslands
Á heimasíðu Heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytisins má nú lesa eftirfarandi frétt:
Drög að frumvarpi um bann við reykingum verður lagt fyrir þingflokka stjórnarflokkannaHvaða afleiðingar mun frumvarp af þessu tagi hafa í för með sér?Ríkisstjórnin samþykkti á fundi sínum í morgun tillögu Jóns Kristjánssonar, heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra að leggja fyrir þingflokka stjórnarflokkanna frumvarp til laga um breytingu á lögum um tóbaksvarnir. Breytingin lýtur að því að ákvæði núgildandi tóbaksvarnarlaga sem heimila reykingar á afmörkuðum svæðum veitinga- og skemmtistaða verði afnumið og reykingar í þjónusturými veitinga- og skemmtistaða verði bannaðar með öllu frá 1. júní 2007. Meginmarkmið frumvarpsins er vinnuvernd starfsmanna og vernd almennings, enda liggja fyrir fjölmargar vísindalegar rannsóknir sem sýna að óbeinar reykingar valda heilsutjóni og dauðsföllum. (#)
Ef Alþingi samþykkir lög sem banna reykingar á skemmti- og veitingastöðum hefur eftirfarandi upptalning orðið að veruleika:
Athafnafrelsi stjórnarskrárinnar er í raun orðin tóm. Lögleg athöfn, reykingar, er nú ekki lengur samkomulagsatriði frjálsra einstaklinga. Ef einstaklingur fremur hina löglegu athöfn, reykingar, á vitlausum stað á vitlausum tíma, en með fullu samþykki allra í kringum hann og inn á eign með fullu samþykki eigandans, þá getur viðkomandi samt átt yfir höfði sér refsingu frá ríkisvaldinu. Athafnafrelsi hans er horfið.
Eignarrétturinn sem stjórnarskráin fjallar um er horfinn. Einstaklingur sem á húseign og fær náðasamlegast leyfi til að selja mat og eitthvað að drekka hefur í raun fyrirgert sér eignarréttinum. Nú má húseigandinn ekki lengur gera samning um löglega athöfn við þá sem vilja njóta eldamennsku hans eða drykkjarvara. Ef húseigandinn gerir slíkan samning um löglegar athafnir, en leyfir ákveðna gerð löglegrar iðju - reykingar - þá getur hann átt von á heimsókn frá ríkisvaldinu, og refsingu í leiðinni.
Sjálfseignarréttur einstaklingsins á eigin líkama hefur reyndar ekki verið mjög virtur réttur á Íslandi í langan, langan tíma, en með því að banna frjálsum einstaklingum að stunda löglega iðju ef þeir eru staddir á ákveðnum fermetrum er síðasti snefill sjálfseignarréttsins þurrkaður í burtu. Ríkið ræður hvað þú gerir við líkama þinn ef þú villist inn á ákveðnar eignir frjálsra einstaklinga, sem þó hafa samþykkt veru þína þar og iðkun þína á meðan hún er ofbeldislaus.
Á hvaða altari á svo að fórna helstu ákvæðum stjórnarskrár okkar? Altari lýðheislu var það. Af því frjálsir einstaklingar tóku að sér störf af fúsum og frjálsum vilja á frjálsum markaði, með öllum þeim kostum og göllum sem þeim fylgdu, og urðu fyrir skaða yfir lengri tíma óholla líkamsbeitingu, að þá á að senda stjórnarskrárbundin réttindi Íslendinga í ruslatunnuna. Nú er ljóst að ríkisvaldið er ekki bundið af neinum ákvæðum, og að öllu megi troða ofan í nauðugt kokið á Íslendingum ef matreiðslan er rétt.
Geir Ágústsson kl. 17:35
Dagur pólitískrar rétthugsunar
Í tilefni þess að dagur pólitískrar rétthugsunar er loksins runninn upp langar mig að leggja eitt aumt orð í belg. Hafið þó engar áhyggjur lesendur góðir, því þið munuð ekki verða vör við þetta sjónarmið í fjölmiðlum frekar en undanfarna daga. Þið munuð áfram heyra að á vinnumarkaði séu framin mannréttindabrot á konum og að þeim sé almennt mismunað vegna kynferðis.
Það sem ég ætlaði að benda á var að það gilda nákvæmlega sömu reglur um karla og konur hvað varðar tækifæri til menntunar, að stofna fyrirtæki og til að kjósa og bjóða sig fram í stjórnmálum. Þá hafa karlar og konur sama rétt til að gera miklar kröfur um laun á vinnumarkaði.
En já, mannréttindabrot var það víst. Höfum hátt.
Oddgeir Einarsson kl. 01:32
Vinstri og hægri; umhverfið og hagsældin
Ég hef stundum velt því fyrir mér hvað valdi því að vinstrimenn skuli öðrum fremur fjalla um umhverfismál í upphrópunarstíl á meðan hægrimenn fjalla næsta lítið um þau. Á meðan VG segist vera eini flokkurinn sem berst fyrir umhverfisvernd, selur hægrivængur sjálfstæðisflokksins, Andríki, bók Björns Lomborgs um hið sanna ástand heimsins þar sem dregin er upp glansmynd af ástandi jarðarinnar. Ég er sammála hvorugri nálguninni, en af hverju skildi þetta stafa?
Leiðir vinstrimanna til að fá hlutum framgengt eru í gegnum ríkisvaldið. Fyrst þarf að blása eitthvað mál upp og koma af stað vitundarvakningu, pressa málefninu upp í gegnum þingflokk inn á þing og fá þar stuðning. Þetta krefst upphrópanna og hávaða. Slíkt er eðli lýðræðisins. Hægrimenn vilja hinsvegar sem minnst ríkisafskipti. Þeir kinoka sér ekki endilega við að viðurkenna umhverfisvandamál, en benda á að heppilegasta leiðin til að bæta umhverfið sé að veita fólki svigrúm til að dafna fyrst sjálft og hafa þannig þegar fram líða stundir meira svigrúm til að hlúa að umhverfinu.
Í sumarhefti Foreign Policy mætast stálin stinn í þessari umhverfisverndarumræðu, Carl Pope og téður Björn Lomborg. Í sniðuglega uppsettri grein skiptast þeir á skoðunum um umhverfismál og leiðir til úrbóta.
Í greininni kemur mjög skýrt fram atriði sem langt mál er að tala um til fullnustu hér, en lýtur að forgangröðun. Margir tala nefnilega fjálglega um að besta leiðin til að ná fram hagræðingu í ríkisrekstri sé forgangröðun. Þegar það er sagt, gleymist einatt að gera ráð fyrir því að með breytingum á forgangröðun eru einhver verkefni sem fyrir eru uppi á borðinu slegin út af því.
Hvernig tengist þetta greininni og umhverfisvernd? Jú, Carl kinokar sér nefnilega ítrekað við því að viðurkenna að við umhverfisvernd þurfi að forgangraða. Björn bendir á að ekki sé hægt að nota sama peninginn tvisvar en Carl snýr útúr og segir að fyrst peningar séu til fyrir orrustuþotum hljóti að vera til peningar fyrir umhverfisvernd.
Báðir hafa nokkuð til síns máls og báðir hafa að sumu leyti gallaða röksemdafærslu. Þessari langloku, sem fyrst átti að vera örstuttur formáli við tengil í greinina, lýkur hér með tengli í greinina í Foreign Policy.
Gylfi Ólafsson kl. 00:34
23. október 2005
Staðleysumartröðin
Í nýjasta hefti bandaríska tímaritsins Foreign Policy fjallar William Easterly um þróunaraðstoð. William bendir á að endalaust tal um auðveld meðöl gegn erfiðum sjúkdómum þróunarlanda (utopianism eins og William kallar það) geri fólki í þessum löndum raunar erfiðara fyrir og tefji þróun. Með því að lofa meiru en mögulegt eða líklegt er að hægt sé að standa við, er litið framhjá grundvallaratriðum þróunar. Í greininni er útlistað hvernig hugmyndir, meðal annarra hagfræðingsins Jeffrey Sachs um fjölþættar aðgerðir ríkisstjórna og alþjóðastofnanna, séu dæmdar til að mistakast og gera jafnvel meira ógagn en gagn.
Greinin er hluti af 35 ára afmælisriti blaðsins. Foreign Policy er ekki selt í lausasölu á Íslandi en er eitt þeirra sem hægt er að lesa endurgjaldslaust í gegnum landsaðgang hvar.is. Tímaritið er mjög áhugavert og má af öðru efni þess nefna til dæmis stutta grein siðfræðingsins Peter Singer um siðfræði lífs og dauða, en Singer þessi hefur hresst verulega upp á staðnaða pólitíska rétthugsun sem plagað hefur tal um þennan kima siðfræði.
Foreign Policy má sækja hingað. Hér er grein Williams Easterly og hér grein Peters Singers.
Gylfi Ólafsson kl. 14:03
18. október 2005
Mildari Sjálfstæðisflokkur hvað?
Það er fyndið að fylgjast með ummælum spekúlanta í fjölmiðlum um breytingarnar í Sjálfstæðisflokknum í kjölfar þess að Geir H. Haarde er tekinn við af Davíð Oddssyni sem formaður flokksins.
Iðulega, t.d. í leiðurum dagblaða og sjónvarpsfréttum síðustu daga, heyrist að breytingarnar boði mildari stefnu flokksins. Uppgefnar ástæðurnar eru ekki skapgerðareinkenni einstaklinganna sem gegna formennsku heldur að hann færist nær miðju þrátt fyrir að vera enn hægriflokkur.
Er það mildari stefna að auka afskipti ríkisins af lífi saklauss fólks? Nei, mildari stefna er sú sem gengur út á að fólk fái að vera í friði svo lengi sem það gerir ekki öðrum mein. Mildari stefna er frjálshyggjustefnan. Það, að Sjálfstæðisflokkurinn færist til vinstri þýðir að hann færist enn fjær frjálshyggjunni. Ef svo er raunin er aukin harka hlaupin í Sjálfstæðisflokkinn.
Oddgeir Einarsson kl. 08:57
Vald stjórnmálamannsins er hættulegt
Er einhver eftir á Íslandi í dag sem efast um hættuna sem felst í því að leyfa stjórnmálamönnum að ráða of miklu? Sagan endalausa, Baugsmálið, ætti að hafa sýnt og sannað að skriffinnar hins opinbera geta farið sínu ansi frjálslega fram ef þeim dettur það í hug. Einn skriffinni á skrifstofu ráðuneytis hefur völd til að knésetja hvaða viðskiptamann sem er ef hann nær að matreiða meiningu sína nægilega vel ofan í þingheim á Alþingi. Einn ráðherra hefur völd til að siga heilli fylkingu opinberra embættismanna á hvern þann mann í samfélaginu sem stígur á vitlausar tær. Engin slík völd þekkjast í viðskiptaheiminum. Þar geta menn í mesta lagi rekið og ráðið, hækkað laun og verð eða lækkað, og vonað að starfsmenn, neytendur og fjárfestar verði ekki ósáttir.
Vinstrimenn eru duglegir við að stinga upp á nýjum verkefnum fyrir stjórnmálamenn. Stofnanir á samkeppnissviði, jafnréttissviði og ríkisrekinnar heilsuverndar eru tæki sem stjórnmálamenn geta notað til að knýja samfélagið í ákveðna átt. Öll mótstaða er til lítils þegar fangelsi er eini valkosturinn við ákvörðun stjórnmálamannsins. Er ekki ráð að nýta nýfengna reynslu af Baugsmálinu og þrýsta á um auknar einkavæðingar og fækkun opinberra stofnana?
Birtist áður í DV 14. október 2005.
Geir Ágústsson kl. 08:47
12. október 2005
Hænuskref í frelsisátt
Sigurður Kári Kristjánsson hefur ásamt fleirum lagt fram lagafrumvarp um að þeir sem vilji geti náðarsamlegast sýnt öðrum myndir af tuðrusparki í sjónvarpi þrátt fyrir að útlenskur þulur heyrist af og til gauka því að hvaða leikmaður sé með boltann.
Einhverjir vondir menn munu væntanlega leggjast gegn þessu. Mögulega vinstrimenn. Sjáum til.
Oddgeir Einarsson kl. 22:03
Risi fæðist
Risi er e.t.v. að fæðast á íslenskum samlokumarkaði. Frétt um málið:
Eitt fyrirtæki verður með 95% prósenta markaðshlutdeild á samlokumarkaði ef áform stjórnenda Sóma á að kaupa Júmbó samlokur ganga eftir.Þetta gætu e.t.v. hljómað eins og ógnvænleg tíðindi fyrir nútímalega jafnaðarmenn. Í eyrum sumra er nefninlega nóg að heyra háar prósentutölur til að finna fyrir þörfinni til að bregðast við, t.d. með ríkisafskiptum. Sem betur fer sleppur íslenskur samlokumarkaður þó að þessu sinni:
Sameiningin kemur þó ekki til kasta samkeppnisyfirvalda þar sem heildarvelta fyrirtækjanna er um sjö hundruð milljónir á ári, veltan þarf að vera milljarður til að samkeppnisyfirvöld hafi eitthvað um sameininguna að segja.Þá vitum við það. Ákveðin krónutala réttlætir ríkisafskiptin. Fyrir þessu eru auðvitað engin rök. Markaði stafar hvorki meiri né minni hætta af hárri markaðshlutdeild eins fyrirtækis eftir því sem heildarvelta markaðarins breytist, og hvort hún er milljarður eða milljón.
Samkeppnisyfirvöld eru geymslustöðvar fyrir lögfræðinga sem hafa ekki sóst eftir því að reka fyrirtæki með notkun frjálsra samninga, heldur með notkun framkvæmdarvaldsins. Samlokuunnendur eru fullfærir um að meta áhrif sameiningar Sóma og Júmbó án aðstoðar þeirra.
Geir Ágústsson kl. 10:10
10. október 2005
Merkel nýr kanslari
Nú hefur verið staðfest að Angela Merkel verður nýr kanslari Þýskalands. Það er ánægjulegt, enda á stefnuskrá Merkel að afnema höft og reglugerðir bæði í þýskri löggjöf og Evrópusambandsins, opna markaði og veita atvinnulífinu meira svigrúm til að stjórna sínum rekstri sjálft.
Angela lét eitt sinn þau hnyttnu orð falla að ríkið eigi að vera garðyrkjumaður en ekki grindverk. Það er hverju orði sannara, þó deila megi um hversu mikið garðyrkjumaðurinn eigi að snyrta garðinn og snurfusa.
Gylfi Ólafsson kl. 12:41
9. október 2005
Til umhugsunar
Hér má sjá beina styrki til framleiðslu á landbúnaðarvörum. Ef við skoðum bara kostnaðinn árið 2005 þá er hann samtals 7.726.000.000 kr. eða 7,7 milljarðar samkv. Fjárlögum. Vinnandi Íslendingar eru ekki nema 163.800 samkv. Hagstofunni. Dæmið er því einfalt, hver einasti vinnandi einstaklingur ber kostnað upp á 47.167 vegna búvöruframleiðslu.
Til viðbótar við þann kostnað bætist svo auðvitað kostnaður við að kaupa vöruna út í búð á hæsta verði sem þekkist í heiminum.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 11:31
8. október 2005
Engin þörf á neinum fjölmiðlalögum
Er einhver þörf á sérstökum lögum um fjölmiðla, efnistök þeirra, eignarhald eða samkeppnisumhverfi? Svarið, af mörgum ástæðum, er nei. Í fyrsta lagi vita eigendur og starfsmenn fjölmiðla miklu meira um rekstur fjölmiðla en stjórnmálamenn og útsendarar þeirra. Til lítils er fyrir yfirvöld að reyna handstýra umræðunni með því að banna sumum en ekki öðrum að eiga hitt en ekki þetta, og þar að auki er slíkt með öllu óréttlætanlegt. Í öðru lagi er fjölmiðlaumhverfi á Íslandi bæði fjölbreytt og virkt og engar blikur á lofti um að það sé að breytast. Í þriðja lagi er rekstur fjölmiðlafyrirtækja í litlu frábrugðinn öðrum fyrirtækjarekstri sem enginn hefur enn talað um að setja sérstök lög á. Í fjórða lagi er auðvelt að sjá að umfjallanir mismunandi fjölmiðla um mismunandi málefni litast [af] skoðunum þeirra sem þær skrifa, hvort sem því er neitað eða ekki, og þó ekki væri af annarri ástæðu en þeirri að fréttamenn eru þátttakendur í umræðunni í samfélaginu.
Um þessar mundir keppast stjórnmálamenn og skríbentar við að stinga upp á hinum og þessum útgáfum af fjölmiðlalögum. Allir hafa rangt fyrir sér í þeirri keppni, því þörfin á fjölmiðlalögum er ekki til staðar.
Birtist áður í DV þann 7. október
Geir Ágústsson kl. 09:37
6. október 2005
Mannanafnanefnd
Samkvæmt fréttum Blaðsins í dag hefur mannanafnanefnd sagt af sér. Við þetta tilefni væri tilvalið að leggja þessa nefnd niður og treysta fólki til að velja nöfn á börn sín að eigin vild. Ríkisvaldinu kemur einfaldlega ekki við hvaða nöfn foreldrar velja á börn sín eða hvað hver kýs að nefna sig.
Tilvist svona nefndar lýsir forsjárhyggju af verstu gerð.
Arnar Arinbjarnarson kl. 18:43
5. október 2005
Jákvætt frelsi er neikvætt
Á vef Ungra vinstri grænna, Vinstri.is, skrifar Emil Hjörvar Petersen í nýlegri grein:
Jákvætt frelsi beinir hins vegar sjónum sínum að því að fólkið fái frelsi undan oki neysluhyggjunnar og auðmagninu, en þessir þættir setja einstaklingum einmitt skorður; frelsi til þess að geta nýtt hæfileika sína eins og best er á kosið í þágu þjóðfélagsins í heild; frelsi til þess að vera virkur þátttakandi í umræðum og vera rödd sem tekið er mark á sama hver maður er eða hvaðan maður kemur.Rétt er að taka fram að þessi tilvitnun er tekin úr samhengi, og að til að ná samhenginu þurfi að lesa greinina í heild sinni.
Hugtakið jákvætt frelsi er gamalt, sósíalískt hugtak sem var samið sem andhverfa hins neikvætt skilgreinda frelsis fyrstu frjálshyggjumannanna í kringum 16. og 17. öldina. Í stuttu máli sagt er þetta ógæfuhugtak sem setur hagsmuni einhverrar óskilgreindar heildar fram yfir hagsmuni einstaklingsins. Eins og Emil segir réttilega þá þýðir jákvætt frelsi að einstaklingurinn er þvingaður til að „[nýta] hæfileika sína eins og best er á kosið í þágu þjóðfélagsins“.
Í stuttu máli þýðir þetta gúlag Sovétríkjanna, fangabúðir Norður-Kóreu og múrinn á milli Austur- og Vestur-Berlínar á tímum Járntjaldsins. Þetta er erfitt að þræta fyrir því þetta er ekki einhver kenning í bók, heldur sögulegur raunveruleiki.
Einnig þýðir þetta að ýmis mikilvægustu ákvæði stjórnarskrár okkar - málfrelsið, lögvarði séreignarrétturinn og ákvæði um atvinnu- og athafnafrelsi - eru fátt annað orðin tóm. Hvernig er hægt að skilja þessi ákvæði í ljósi jákvæðs skilgreinds frelsis, þar sem einn einstaklingur á sjálfkrafa tilkall til afraksturs af vinnu annarra ef viðkomandi á ekki nægilega mikið af peningum í vasanum?
Jákvætt skilgreint frelsi er ekki einstaklingsfrelsi, heldur frelsi samfélagsins til að skipa einstaklingum fyrir út frá mælikvörðum peningalegs jafnræðis milli þeirra. Höfnum hugtakinu og forðumst hörmungar sameignarsinna sem mest við megum. Annað væri dýrkeypt endurtekning á því versta sem mannkynið hefur upplifað.
Geir Ágústsson kl. 20:25
4. október 2005
Þingmaður án bindis
Þeir sem nenntu að fylgjast með stefnuræðu forsætisráðherra og umræðum um hana kunna að hafa tekið eftir að síðasti ræðumaður, Hlynur Hallsson þingmaður VG, var ekki með bindi.
Ef til vill hefur nýr forseti þings, Sólveig Pétursdóttir, kosið að breyta um stefnu hvað varðar klæðaburð þingmanna. Halldór Blöndal, fyrrverandi forseti, hélt tryggð við þá óskrifuðu reglu að karlkyns þingmenn skyldu klæðast jakkafötum, skyrtu og bindi. Þingkonum hefur þó leyfst að klæða sig eftir hentugleik. Það er jákvætt ef þingmönnum og konum leyfist að klæða sig að vild.
Sævar Guðmundsson kl. 23:28
3. október 2005
Hver má fjalla um hvað?
Í Múrs-grein dagsins segir:
En spurningin er sú hvort Landsvirkjun, þ.e.a.s. fyrirtækið sem stendur í hinum mjög svo umdeildu framkvæmdum á Kárahnjúkum, eigi erindi inn í starf grunnskólanna. Og hvort Landsvirkjun sé endilega rétti aðilinn til að fjalla um umhverfisáhrifin og samfélagsumræðuna í kringum þá virkjun sem þeir eru að reisa og hafa varið með kjafti og klóm síðustu ár.Þetta er athyglisverð vangavelta. Auðvitað lyktar hún af stjórnlyndi og forræðishyggju, en hið sama má segja um nánast allt sem kemur úr munni ríkisrekstrarsinna.
Nú gæti eitthvert foreldrið spurt sig að því hvaða hlutverki ríkisvaldið eigi að gegna í menntun barna sinna, ef þá nokkru. Enginn svarar þeirri spurningu öðruvísi en að vísa til uppeldishlutverk hins opinbera. Foreldrar fá engu ráðið um hvaða lesefni er sett og ekki sett í námskrá barna sinna. Það að Landsvirkjun sé nú komin inn í skólastarfið er því hvorki breyting til hins betra né verra - ríkið ákvað þetta og þar með er ákvörðunin jafnhelg og hver önnur í skólastarfi íslenskra barna.
Skólar eru ekki reknir eins og fyrirtæki, því miður. Þeir eru uppeldisstofnanir ríkisins þar sem Keynes bjargaði hagkerfi heimsins, Jesús er frelsarinn og umhverfisvernd krefst lífsgæðarýrnunar en ekki tækniframfara.
Múrs-greinin hefur það sér til ágætis að setja spurningamerki við miðstýringarvald ríkisins í menntamálum, en gerir illa að taka ekki skrefið til fulls og mæla með einkavæðingu íslensks skólakerfis. Á þann hátt fá foreldrar landsins sjálfir að vega og meta hvað er matreitt ofan í börn þeirra, og fóstrur ríkisins breytast í fulltrúa þjónustufyrirtækja.
Geir Ágústsson kl. 10:51