« Kapítalismi til að niðurgreiða sósíalisma | Aðalsíða | Af mótmælum »

18. júní 2005

Borgar- hvað?

Væri ekki sérstætt ef opinberir aðilar þyrftu að tjá sig sérstaklega um skoðanir sínar á því hvort einhverjir væru að gera góða hluti í því sem þeir hafa tekið sér fyrri hendur sem atvinnu. Það væri jafn fráleit hugmynd og ef hið opinbera tilkynnti að það teldi að einhver væri að standa sig heldur illa í vinnunni.

Sá sem hefur lagt fyrir sig tiltekið starf og er hæfileikaríkur rekst fljótt á þá staðreynd að aðrir sækjast eftir að njóta hæfileikanna. Þess vegna þarf bakarinn ekki aðra viðurkenningu en að fólk komi til að njóta brauðsins.

Þess vegna skil ég ekki hvers vegna hið opinbera veitir ótalmörg heiðursverðlaun til listamana. Það hlýtur að nægja hverjum listamanni að samborgararnir hans telji afrakstur vinnunnar einhvers virði. Alveg eins og ef brauð bakarans eru vond er engin ástæða til að halda áfram að baka þau.

Í þessu ljósi er erfitt að sjá tilgangurinn með opinberum verðlaunum fyrir þá sem búa til góða list að mati einhvers skipaðs ráðs. Það má nefnilega endalaust deila um hvað sé gott og hvað sé vont. Það er smekksatriði en ekki sérfræðilegt mat.

Tilgangurinn með því að stjórnvöld upphefji einhverja listamenn umfram aðra er vægast sagt vandfundinn. Áhrifin eru þau að listunnendur beina áhuga sínum í auknum mæli að viðkomandi listamanni enda liggur fyrir opinber og auglýst skoðun hins opinbera um að viðkomandi hafi gert betur en aðrir í faginu. Með því að listunnendur beina athyglinni í meira mæli að einum minnkar athyglin óhjákvæmilega með því sem aðrir eru að gera. Þetta raskar samkeppnisstöðu þeirra listamanna sem eru ekki á framfæri skattborgaranna í gegnum hið opinbera og eru háðir því að listunnendur kaupi af þeim listaverk.

En allt í lagi, ímyndum okkur að það sé eðlilegt, þrátt fyrir ofangreint, að ríki og borg veiti heiðursverðlaun fyrir þá sem eru æðislegastir að þeirra mati í listum. Af hverju í ósköpunum þarf þá einnig að taka pening að okkur hinum, t.d. mér, verkamanninum og bakaranum, og færa í hendurnar á þessu yfirburðafólki á listasviðinu?

Bæði Björk Guðmundsdóttir og Hallgrímur Helgason hafa verið borgarlistamenn Reykjavíkurborgar með tilheyrandi mínusfærslum af bankareikningum hins almenna vinnandi reykvíkings. Nú er röðin komin að þeim hjónum Rúrí og Páli Steingrímssyni sem í gær voru útnefndir borgarlistamenn. Rúrí er listakona og Páll er kvikmyndagerðarmaður. Verði þeim að góðu hlutdeild sín í nýlegri útsvarshækkun á vinnandi reykvíkinga.

Páll var reyndar ekki við afhendinguna þar sem hann var á sama tíma staddur á Bessastöðum að taka við Riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu. Án gríns.

Oddgeir Einarsson kl. 14:55