« Biturleika breytt í félag og gripið til aðgerða | Aðalsíða | Ríkisútvarpið til umræðu »
10. mars 2005
Ráðning fréttastjóra – Er starfsaldur það sama og starfsreynsla?
Þegar maður er ungur þá gerir maður oft þau „mistök“ að hugsa sjálfstætt. Til allrar hamingju þá eru til menn í samfélaginu sem leiðrétta þessi mistök og koma manni á rétta braut. Þar sem ég hef verið afvegaleiddur, þá er ég þeirrar skoðunar að starfsaldur sé ekki það sama og starfsreynsla. Þetta hefur vakið athygli og virðist hafa komið afar flatt upp á marga. Hvað er Ágúst Bjarnason eiginlega að tala um?
Starfsreynsla virðist oftar en ekki vera mæld í árum en ekki árangri. Sem dæmi má nefna að ef þú sækir um MBA-nám, þá er oftast mælt með minnst þriggja ára starfsreynslu. Annað dæmi er að margir atvinnurekendur auglýsa eftir fólki með tveggja til þriggja ára starfsreynslu. Svo heyrir maður oft fréttir af einstaklingum sem fá stöðuhækkanir eftir tíu ára starfsreynslu og allir klappa þeim lof í lófa. En hvað segir þessi árafjöldi okkur?
Ef við hugsum okkur tvo þjónustufulltrúa hjá Íslandsbanka. Annar þeirra hættir í deildinni eftir eitt ár og færir sig yfir í greiningardeild. Þaðan fer hann svo í lánadeild, þaðan í eignafjármögnun og svo yfir í eignastýringu. Hann verður þar í þrjú ár þar til hann verður sjóðstjóri en endar svo á því að taka stöðu útibússtjóra í sömu deild og hann hóf störf í.
Hinn þjónustufulltrúinn verður öll tíu árin áfram í stöðu þjónustufulltrúa en er nú reyndar orðinn yfirþjónustufulltrúi. Þessir einstaklingar eru báðir með 10 ára aldur í starfi en þeir eru hins vegar með annars konar starfsreynslu. Væri rétt að segja að yfirþjónustufulltrúinn ætti meiri rétt á starfi útibússtjóra vegna þess að hann hefur meiri reynslu í útibúinu?
Það er mjög algengt að fólk dragi þá ályktun að sá sem sé með lengstan starfsaldur sé bestur til starfans. En ef þið hugsið um einstaklingana í dæminu hér fyrir ofan, hvorn mynduð þið ráða? Finnst ykkur ekki örlítið skrítið að yfirþjónustufulltrúinn hafi ekki fengið nein tilboð frá öðrum deildum? Er hann líklegur til þess verða metnaðarfullur stjórnandi, sem er fullur af nýjum hugmyndum?
Rökin um starfsreynslu eru nú notuð gegn ráðningu Auðuns í stöðu fréttastjóra. Það sem raunverulega er verið að gera er að dæma starfsaldur, sem er allt annað mál en starfsreynsla. Í blöðunum sjást fullyrðingar eins og: „Það er ólíðandi að sá umsækjenda, sem hefur minnsta reynslu og þekkingu á því starfi sem ráðið var til, sé tekinn fram yfir fréttamenn með áratuga reynslu hjá fréttastofu þessa almannaútvarps.“
En hvað gera fréttamenn með áratuga reynslu? Eru þeir líklegir til að afreka mikið sem fréttastjórar? Þeir hafa verið áratugi í sama starfinu en nú er allt í einu sprottinn upp metnaður til að taka við stjórninni. Ég leyfi mér að efast um að góðir stjórnendur verði til vegna hás aldurs í sama starfi, þó að örugglega séu til dæmi þess.
Í ljósi þeirra miklu deilna sem hafa ríkt um ráðningu Auðuns þá vil ég einfaldlega bera ferilsskrá hans, saman við ímyndaðan starfsmann fréttastofu RÚV. Sá starfsmaður er með stúdentspróf frá Menntaskólanum í Reykjavík og hefur starfað á fréttastofunni í tuttugu og þrjú ár. Félag fréttamanna, starfsmannafélag Rúv, Vinstri-Grænir og fleiri hafa úthúðað Auðuni fyrir að vera ráðinn á pólitískum forsendum og mæla með ráðningu ímyndaða starfsmannsins. En hver er Auðun og af hverju var hann ráðinn?
Auðun Georg Ólafsson uppfyllir öll hæfnisskilyrði starfsauglýsingar. Ákvörðun um ráðningu lýtur lögbundinni aðild útvarpsráðs að ráðningu starfsmanna dagskrár í umboði almannavaldsins. Það er því ekki ákvörðun Boga Ágústssonar að ráða í stöðuna heldur útvarpsstjóra með hliðsjón af kosningu útvarpsráðs. En er Auðun með næga menntun í starfið?
Auðun Georg Ólafsson er 34 ára gamall. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Sund 1990 og BA-prófi í stjórnmálafræðum frá Háskóla Íslands 1994. Á árunum 1996-2001 nam Auðun við Kaupmannahafnarháskóla og hefur MA-gráðu í stjórnmálafræði þaðan. Árið 1996 sótti hann námskeið Blaðamannaháskóla Norðurlandaráðs um stjórnmál og stjórnarfar Norðurlanda, og samskipti þeirra við ESB og Eystrasaltsríkin. Menntamálaráðuneytið í Japan veitti honum styrk til MA-náms í stjórnsýslufræðum við lagadeild Tohoku háskóla í Japan 1997-1999. Jafnhliða lagði hann stund á nám í japönsku. Þá hefur hann sótt námskeið í samningatækni við Endurmenntunarstofnun Háskóla Íslands. Hvað með starfsreynslu Auðuns?
Auðun Georg Ólafsson var fréttamaður Stöðvar 2 og Bylgjunnar samhliða námi á árunum 1993-1999 og gegndi m.a. fréttaritarastörfum í Kaupmannahöfn og Japan. Hann starfaði einnig við dagskrárgerð hjá Íslenska útvarpsfélaginu. Að námi loknu vann Auðun um skeið við almannatengsl hjá fyrirtækinu Kynningu og markaði ehf. Hann ritaði ennfremur ársskýrslu um Ísland, greiningu á stjórnmálalífi, hagþróun og fréttir úr viðskiptalífinu fyrir greiningafyrirtækið Economist Intelligence Unit (EIU), móðurfyrirtæki tímaritsins Economist. Auðun Georg hefur að undanförnu verið markaðs- og svæðissölustjóri fyrir hátæknifyrirtækið Marel í Asíu, ábyrgur fyrir áætlanagerð, árangursgreiningu og þróun rekstrar- og söluferla fyrirtækisins í Japan, Taílandi og Víetnam.
Það er augljóst á þessari upptalningu að Auðun er mjög hæfur í stöðu fréttastjóra útvarps og í raun má segja að hann sé of hæfur. Ég hef sjálfur verið að velta því fyrir mér hvers vegna hann vill þetta starf. Það væri líklega betra að vera áfram hjá Marel. En fyrst hann vill þetta þá held ég að við ættum að taka honum með opnum örmum.
Að lokum vil ég benda á þessa tilvitnun úr Morgunblaðinu: „Enn einu sinni hafa stjórnvöld orðið ber að því að láta flokkspólitíska hagsmuni ráða og líta framhjá faglegum sjónarmiðum þegar ráðið er í mikilvæg opinber störf. Það er ólíðandi að sá umsækjenda, sem hefur minnsta reynslu og þekkingu á því starfi sem ráðið var til, sé tekinn fram yfir fréttamenn með áratuga reynslu hjá fréttastofu þessa almannaútvarps... Er þess síðan krafist að við stjórn fréttastofu Útvarpsins taki maður sem hafi reynslu og kunnáttu til að stýra því öfluga starfi sem þar hafi verið unnið undir styrkri stjórn fyrri fréttastjóra.“
Eftir þessa yfirferð má glögglega sjá hvernig almenningur er ósamkvæmur sjálfum sér. Samkvæmt skoðanakönnunum vill almenningur hafa pólítískt ríkisútvarp sem er rekið af kosnum fulltrúum í þágu almennings. En svo virðist engum þóknast það þegar þessir kosnu fulltrúar sinna starfi sínu á þann hátt sem þeim er gert að gera.
Það er nokkuð ljóst að mjög hæfur aðili var ráðinn í stöðu fréttastjóra en vegna pólitískra afskipta þá er ekki víst að honum gefist tækifæri á að sanna sig í starfinu.
Það liggur í augum uppi að ekkert þessara vandamála hefði komið upp ef RÚV væri fjölmiðill í eigu einkaaðila. Það er augljóst að þá væri besti aðilinn ráðinn í starfið án pólítískra afskipta, dagskráin væri örugglega betri og það er alveg á hreinu að betur væri farið með fé.
Ég tel að þetta sé enn ein ástæðan fyrir því að við eigum að selja RÚV og leyfa heilbrigðri samkeppni á fjölmiðlamarkaði að ryðja sér til rúms.
Ágúst Bjarnason kl. 19:01