« febrúar 2005 | Aðalsíða | apríl 2005 »
31. mars 2005
Yfirlæti og yfirdráttur
Það var fyndið að heyra stjórnmálamenn ræða af yfirlæti um yfirdráttarlán almennings á þingi í gær. Þeir töluðu um að almenningur þyrfti að læra að spara.
Allir geta alltaf lært eitthvað, en ég held að stjórnmálamenn sem þurfa aldrei að spara á sama hátt og fólk í einkageiranum ættu allra síst að tala svona. Stjórnmálamenn fjármagna aukna eyðslu sína alltaf með auknum skatttekjum og lántökum ríkisins og nánast aldrei með sparnaði. Almenningur borgar, bæði strax með sköttum og í framtíðinni vegna lántöku ríkisins.
Stjórnmálamenn ættu frekar að hjálpa almenningi að spara skatta.
Gunnlaugur Jónsson kl. 14:43
28. mars 2005
Eru frjálshyggjumenn öfga-vinstrimenn?
Löng hefð er fyrir því að ræða um hægri- og vinstrimenn í stjórnmálum. Er skiptingin alla jafna í grófum dráttum sú að hægrimenn hneigjast í átt að einstaklingshyggju (kapítalisma) en vinstrimenn í átt að félagshyggju (sósíalisma).
Margir fjölmiðlar hafa þó um árabil kallað þá heimamenn öfga-hægrimenn sem vilja sem mestar takmarkanir á komu útlendinga til tiltekins lands. Morgunblaðið heldur uppteknum hætti í dag þegar það fjallar um ríkisstjórn íhaldsmanna og svokallaðra öfga-hægrimanna í Austurríki.
Frjálshyggjumenn hafa hingað til talið sig fremur til hægri en vinstri í stjórnmálum af því að þeir eru á móti ofbeldi og telja að afskipti ríkisins af lífi fólks sem vinstrimenn boða sé óverjandi.
Meðal óréttmætra afskipta af frelsi fólks eru hömlur á ferðum fólks á milli landa.
Enginn stjórnmálaflokkur á Íslandi vill jafn litlar hömlur á komu fólks til landsins og Frjálshyggjufélagið kysi.
Í þessu ljósi væri fróðlegt að vita hvort að Morgunblaðið líti á Frjálshyggjufélagið sem félagsskap öfga-vinstrimanna.
Oddgeir Einarsson kl. 13:34
Orðskrípið "nýfrjálshyggja"
Frjálshyggjufélagið byggir stefnu sína á gömlum gildum frjálshyggjunnar. Á ensku nefnist stefna félagsins Classical Liberalism og vísar það heiti til gömlu frjálshyggjumannanna sem lögðu grunninn að hugmyndafræðinni á öllum sviðum. Frjálshyggjan gengur út á frelsi og réttlæti. Frelsi til athafna og eigna. Frelsi til trúar o.s.frv.
Allt tal um nýfrjálshyggju félagsmanna er því marklaust. Slík stefna er ekki til. Annað hvort er fólk sammála frjálshyggjunni eða ekki. Fólk sem tekur aðeins undir algjört frelsi hvítra en hafnar frelsi svartra er t.d. ekki að fara eftir frjálshyggju.
Hins vegar er þetta orðskrípi til þess ætla að koma einhverju óorði á frjálshyggjuna og fylgismenn þeirrar stefnu hér á landi. Tilraunin er vindhögg því orðið hefur enga merkingu.
Gott mál.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 01:02
Biskup segir gamanmál
Biskup Íslands er brandarakarl. Hann fór mikinn í páskapredikun í dómkirkjunni í gærmorgun. Meðal þess sem biskupinn boðaði var eftirfarandi:
það virðist sem flest viðhorf og skoðanir eigi óhindraðan aðgang, í nafni frelsisins, nema hin klassísku kristnu.
Ofangreind orð féllu þegar biskupinn boðaði skoðanir ríkistrúfélagsins í sérútbúinni byggingu að viðstöddum ríkisfjölmiðlunum. Meðan á þessum boðskap stóð var biskup á launum sem eru greidd með peningum sem m.a. eru teknir óumbeðið af þeim sem eru skoðunum sem hann boðar algerlega ósammála. Auk þess er verulegum fjárhæðum varið í að boða trú meðal barna á skólaaldri. Það er alls ekki gert í nafni frelsisins.
Brandari biskups er í senn kaldhæðinn, djúpur og ádeilinn. Nema að biskup hafi verið að meina að hann vilji ekki að mönnum sé frjálst að boða sín á milli aðrar skoðanir en kirkjulegar.
Oddgeir Einarsson kl. 00:04
27. mars 2005
Óholl nálgun Wiesental-stofnunarinnar
Yfirlýsingar dr. Efraim Zuroff, forstöðumanns Wiesental-stofnunarinnar í fréttum RÚV í kvöld voru honum og stofnun hans til minnkunar. Þar fullyrti doktorinn að Bobby nokkur Fischer ætti ekki rétt á neinni hjálp eða aðstoð í ljósi fordómafullra skoðana sinna .
Hvað ef Japanir hefðu stungið skákmanninum í gasklefa? Væri það þá undir skoðunum hans komið hvort rétt væri að hjálpa honum? Hvar telja Wiesental-menn muninn liggja? Er fangelsisvist í nokkra mánuði án nokkurrar ákæru eða framsalsbeiðni kannski svo léttvæg að það eigi ekki að hjálpa fólki í slíkri stöðu nema það hafi tiltölulega viðteknar skoðanir á mönnum og málefnum?
Nei, þetta er auðvitað ekki spurning um stigsmun á ofbeldi. Það er aldrei rangt að hjálpa þeim sem ofbeldi er beittur, óháð skoðunum hans.
Skoðanir eru ekki ofbeldi. Adolf Hitler sagði sjálfur að hann væri einungis að framkvæma það sem aðrir hefðu hugsað. Þar liggur einmitt munurinn. Að framkvæma ofbeldið í stað þess að óska einhverjum ills. Bobby Fischer hefur ekki beitt ofbeldi, hvorki gagnvart Japönum, Bandaríkjamönnum, né gyðingum.
Hefðu þeir gyðingar sem hötuðu svertingja og töldu rétt að þeim væri hneppt í þrældóm kannski ekki átt skilið að vera bjargað úr gasklefum nasista? Spyrjið Wiesental-stofnunina og doktorana þar.
Oddgeir Einarsson kl. 22:55
26. mars 2005
Misskilningur aldarinnar
Sá misskilningur kemur reglulega upp að fólk kallar núverandi ríkisstjórn hægrisinnaða. Þetta er skiljanlegt, þar sem yfirlýstir vinstriflokkar eru í stjórnarandstöðu, en kolrangt. Þvert á móti vill ríkistjórnin mikil afskipti af lífi fólks, eins og nýjasta útspil hennar staðfestir.
Nú þegar eru í gildi lög nr. 39/1970 um gæðamat á æðardúni. Samkvæmt þeim má sá sem á dún hér á landi ekki selja dún til einhvers í útlöndum sem líst á vel á dúninn, nema lögskipaðir dúnmatsmenn veiti dúninum blessun sína. Þessir matsmenn eru á engan hátt aðilar að viðskiptum með dúninn þó að þeir geti komið í veg fyrir þau gegn vilja bæði seljanda og kaupanda. Það varðar refsingum að fara ekki að þessum reglum. Kostnaðinn af hinu óumbeðna mati ber seljandi dúnsins.
Ríkisstjórnin hefur nú áhyggjur af því að það standist ekki EES samninginn að gera meiri kröfur til útflutningsvara en ef sama vara væri seld á milli manna innanlands. Ríkisstjórnin telur að ekki sé rétt að gera meiri kröfur til viðskipta yfir landsteinana en annarra viðskipta og lagði því fram lagafrumvarp.
Hvað skyldi lagafrumvarpið innihalda? Einhver gæti freistast til að ímynda sér að þar sem hér væri hægristjórn hlyti hún að afnema þessi afskipti af frjálsum viðskiptum. Það væri seljanda og kaupanda að meta vöruna og þeir gætu jafnvel óskað eftir mati af fúsum og frjálsum vilja ef þeir teldu það nauðsynlegt fyrir viðskipti sín. Ekki mati lögskipaðra spekúlanta, heldur manna sem aðilarnir sjálfir teldu best til þess fallna að meta eiginleika vörunnar.
Nei. Þvert á móti. Á Alþingi liggur nú fyrir stjórnarfrumvarp að lögum um gæðamat á æðardúni. Er lögunum ætlað að útvíkka núgildandi reglur um lögskipaða gæðamatsmenn á æðardúni. Nú gildir hið þvingaða mat líka í innanlandsviðskiptum. Þannig að ef Jón bóndi á reiting af dúni og vill selja Sigurði þá nægir ekki að Sigurður kíki í kaffi til Jóns og skoði vöruna áður en þeir semja um verð, heldur þarf að kalla til lögskipaða sérfræðinga um málið.
Ofangreint sýnir að ríkisstjórnin fer ekki varhluta af þeirri afskiptasemi af lífi fólks sem einkennir vinstristefnu. Í stað afskiptasemi ættu stjórnmálamenn að tileinka sér umburðarlyndi. Þeir ættu að tileinka sér hina dúnmjúku frjálshyggju.
Oddgeir Einarsson kl. 20:57
25. mars 2005
Vinstrimenn í MR eru ekki vinstrimenn
Félag vinstrimanna var stofnað á dögunum í MR. Það er ekki í frásögur færandi nema fyrir þær sakir að stofnályktun félagsins er gegn vinstristefnu. Vinstristefna gengur út á að ríkið stýri hlutunum og geri það sem meirihlutanum finnst sniðugt og skemmtilegt á hverjum tíma.
Hér er stofnályktun félagsins:
Félag vinstrimanna Menntaskólans í Reykjavík hafnar tillögum menntamálaráðherra um styttingu náms til stúdentsprófs. Félagið telur harkalega brotið á rétti nemenda með þessum aðgerðum, og þá sér í lagi þegar málflutningur nemenda er virtur að vettugi. Félagið telur að þessi niðurskurður, sem nú er í bígerð, stangist á við núverandi menntastefnu og er æskilegast að leita annarra leiða í þessum efnum. T.d. má nefna þann möguleika að stytta grunnskólanám í stað þessa niðurskurðar á námi á framhaldsskólastigi. Félagið telur að þegar farið er í aðgerðir af þessu tagi, beri menntamálaráðuneytinu að gera það í fullu samráði við nemendur og kennara framhaldsskólanna.
Ályktunin er einnig í takt við annað sem vinstrimenn gera. Hún leggur til að aðrir séu látnir bera styttingu náms og hvetur til þess að hún sé færð í grunnskólana. Einnig er lagt til að hitt og þetta sé gert í fullu samráði við hinn og þennan án þess að ályktunarhöfundur átti sig á því að það eru einmitt rök gegn ríkisafskiptum. Það er aldrei hægt að sætta öll sjónarmið með miðstýringu. Einungis er hægt að skapa frið um hlutina ef hver fær að gera það sem hann vill. Það er aldrei sátt þegar meirihlutinn nær að þvinga minnihlutann.
Einkareknir skólar og frjálst námsval og framboð eru eina leiðin til þess að allir finni eitthvað við sitt hæfi og eru félagar vinstrimannafélags MR þar meðtaldir.
Að endingu skal sú fyndna staðreynd ítrekuð að þegar vinstrimenn héldu um stjórnartaumana í menntamálaráðuneytinu var bannað að velja á milli grunn- eða menntaskóla. Nemendur fóru í þann skóla sem þjónaði hverfi þeirra. Ef vinstrimenn hefðu ráðið málum er ekki víst að félagar vinstrimannafélagsins hefðu endað saman í skóla.
Ungir vinstrimenn virðast gleyma því hvað vinstristefna í rauninni er. Í 2. grein laga þessa nýstofnaða félags er markmiðið sagt vera að fræða nemendur um vinstristefnu. Gaman verður þegar félagsmenn fara að fjalla um árangur skoðanabræðra sinna í Sóvétríkjunum, Norður Kóreu, Kúbu eða í Kína.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 21:58
24. mars 2005
Mannslíf glatast
Á mbl.is segir í dag:
Ítalska strandgæslan bjargaði fjórum ólöglegum innflytjendum undan ströndum Sikileyjar í dag en bát þeirra hafði hvolft. Þrír bátsverja höfðu drukknað. Verið er að kanna hvort fleiri kunna að vera á lífi í sjónum.Tyrkneskt kaupskip lét vita af því að sex manns væru í sjónum undan ströndum Sikileyjar til móts við bæinn Ragusa. Þúsundir mann reyna á ári hverju að komast frá Norður-Afríkuríkjum og Mið-Austurlöndum til Evrópulanda í leit að betra lífi.
Það er hugsanlega erfitt að átta sig á því hvers vegna fólk tekur ákvörðun um að fara út á rúmsjó á gúmmíslöngu eða tréfleka jafnvel með börn sín og ættingja. Flestir þessara einstaklinga enda líf sitt í greipum hafsins og lík þeirra rekur á fjörur fjarlægra ríkja.
Þetta fólk vildi ekki deyja. Það vildi betra líf. Það þráði möguleika á því að geta eignast eitthvað, að geta tjáð skoðanir sínar án þess að óttast aftöku, rækta akur sinn eða fara til messu á sunnudegi. Þetta fólk taldi að áhættan væri þess virði. Þorstinn í frelsið var slíkur að fólkið tók þessa áhættu.
Þarf að deila um hvort betra er að stefna að frelsi eða ríkisafskiptum og sósíalisma?
Ef þú, lesandi góður, ert í vafa. Gerðu þá rannsókn á því hversu margir hafa farið á slöngum og flekum frá Bandaríkjunum, Íslandi og öðrum Evrópuríkjum til landa sem búa við meiri sósíalisma. Svo er vert að spyrja sig hvers vegna straumurinn sé alltaf til frjálsu landanna?
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 13:15
Frakkar og Þjóðverjar grafa dýpra
Eins og allir vita siglir flest allt í strand í efnahagsmálum innan ESB. Hagvöxtur hefur dregist saman hröðum skrefum í mörg ár og stefnir í neikvæðan hagvöxt á næstu árum. Verst allra landa standa Þýskaland og Frakkland sem glíma við gífurlegt atvinnuleysi og lægstan hagvöxt. Á sama tíma eru önnur lönd á sama landsvæði að ná miklum árangri. Eistland og svipuð lönd hafa farið í átt að frelsi en ekki höftum og uppskera því gríðarlegan hagvöxt og árangur.
Niðurstaða leiðtoga Frakklands og Þýskalands í vikunni var sú að auka þurfi aðstoð ríkisins við ýmsar atvinnugreinar og reyna þannig að snúa hjólum atvinnulífsins hraðar.
Þetta mun ekki virka.
Ástæðan er mjög einföld. Ástandið er eins og það er orðið vegna afskipta ríkisins. Laun, vinnutími, hlunnindi, verklag, eignarhald, tilfærsla fjármagns, erlend viðskipti, innflutningur, allt eru þetta hlutir sem ríkið hefur nánast alræðisvald um. Í slíkum veruleika gengur engum vel. Dæmin eru endalaus í sögunni. Þar sem valdboð og afskipti eru mikil eru árangur lítill. Ástandið er ekki slæmt þar sem ríkisafskipti eru lítil. Þarf frekari sannana við?
Lærum af sögunni.
Það er ekki flókið.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 13:00
23. mars 2005
Vinnuvikan
Þetta verður að teljast skref í rétta átt, þó það sé ekki stórt. Í raun og veru breytist bara löglega vinnuvikan úr 35 klst. í 39 klst. Borgaraflokkarnir segja að lögin hafi haft þveröfug áhrif en hugmyndin var, en hún var sú að lögin myndu draga úr atvinnuleysi. En atvinnuleysi er um 10% í Frakklandi.
Þessir kínversku verkamenn hér, myndu nú ekki sætta sig við 39 klst. vinnuviku, en þeir kröfðust meiri vinnu seinasta sumar. En bandarísk fyrirtæki hafa dregið úr henni sökum þrýstings frá „lobbý“ – hópum.
Fannar Jónsson kl. 19:48
Skekkja í mælingum á vísitölu neysluverðs
Hér að neðan er stuttlega bent á mjög mikilvægan punkt varðandi fasteignamál og vísitölu neysluverðs.
Líkt og fram hefur komið hefur hiti á fasteignamarkaði áhrif til hækkunar á vísitölu neysluverðs og það að öllu jöfnu rakið hvernig lægri fjármagnskostnaður sé rót þessara hækkuna að mestu. Þess er hins vegar hvergi getið hversu mikils ójafnræðis gætir meðal atriða í samsetningu vísitölu neysluverðs. Notaðir eru til dæmis 5 ára meðalvextir við mælingu fjármagnskostnaðar svo að lækkun þess liðar endurspeglast mjög seint í vísitölunni á meðan aðrir þættir vísitölunnar eru ekki meðaltöl heldur föst gildi mæld reglulega. Hækkun fasteiganverðs kemur því til áhrifa gott sem strax á meðan fjármagnskostnaðarlækkun er nokkur ár að koma inn í vísitöluna. Þarna er mikið ósamræmi í því að mæla áhrif samverkandi þátta.
Þessi mæliskekkja, að mati undirritaðs sem og margra hagfræðinga, hefur veruleg áhrif á allt efnahagslíf í landinu og því ansi mikilvægur punktur. Allur almenningur heldur að þensluáhrif á fasteignamarkaði, sem til eru komin vegna verðlækkunar á fjármagni, sé sök bankanna og að verðbólga orsakist þar af. Sú ályktun er skiljanleg þar sem vísitalan þýtur upp. Lægri fjármagnskostnaður slær hins vegar ekki á hækkun vísitölunnar eins og eðlilegt væri.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 19:45
Enn um útþynningu mannréttindahugtaksins
Undanfarið hef ég býsnast yfir notkun stjórnlyndra manna á orðinu mannréttindi. Á heimasíðu Ögmundar Jónassonar þingmanns er að finna eftirfarandi ummæli:
Að mínu mati væri það mikið skref aftur á bak ef skattskránum yrði lokað enda lít ég á það sem spurningu um mannréttindi að þjóðfélagið hafi allt upplýsingar um það hvernig verðmætunum er skipt.
Enn og aftur verð ég að mótmæla meintu inntaki mannréttindahugtaksins. Eru það nú orðin mannréttindi einhvers að fá að vita hvað annar maður aflar sér mikilla tekna með vinnu sinni? Til hvaða mannréttindaákvæðis er Ögmundur að vísa?
Ég vil benda áhugamönnum um mannréttindi á ákvæði 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 71. gr. stjórnarskrár Íslands þar sem í orði kveðnu er sagt að sérhver maður eigi rétt á „friðhelgi einkalífs.“
Einnig er rétt að benda á að sá sem aflað hefur sér tekna með vinnu er ekkert að taka af neinum sameiginlegum verðmætum sem hann á með öðrum. Verðmætin verða til við persónulega vinnu og eru persónuleg eign. Upplýsingar um tekjur einstaklinga eru því ekki upplýsingar um hvernig verðmætum samfélagsins sé „skipt“ heldur einkamál viðkomandi sem væri friðhelgt ef gildandi mannréttindaákvæði væru virt.
Oddgeir Einarsson kl. 14:02
Spurt og svarað
Á einum stað er spurt (lesendur eru beðnir velvirðingar á orðalaginu): Þegar maður krefst rökstuðning á allri einkavæðingar- og einkarekstursvitleysunni er fátt um svör. Jú, vissulega þekkjum við staðhæfinguna um að einkarekstur sé hagkvæmari en opinber rekstur, en hvar eru rökin á bakvið hana? Hefur einhver einhverntímann fært rök fyrir þessari fullyrðingu? Ef svo er auglýsi ég eftir þeim rökstuðningi hið snarasta.
Svar: Einkafyrirtæki sem standa í óhagkvæmum rekstri fara á hausinn og fjármagn fer á hagkvæmari staði. Fyrirtæki og stofnanir ríkisins búa ekki við sama aðhald enda oftast vernduð með lögum eða lögboðuðum gjöldum og sköttum, burtséð frá því hvort viðskiptavinirnir eru ánægðir eða ekki.
Nú er að vona að þetta vafamál vinstrimannsins sé frá og að umræðan um einkavæðingu og ekki einkavæðingu geti farið að snúast um það hvort við viljum yfirleitt hagkvæmni og aðhald í rekstri á stofnunum og fyrirtækjum ríkisins.
Geir Ágústsson kl. 13:28
22. mars 2005
Gjaldfrjáls leikskóli er slæm hugmynd
Vegna hugmynda í borgarstjórn Reykjavíkur um gjaldfrjálsa leikskóla vill Frjálshyggjufélagið benda á hið augljósa, að ekkert er til sem er ókeypis. Einhver ber í öllum tilvikum kostnaðinn. Í leikskólamálum eru það skattgreiðendur sem bera þungann af fögrum loforðum stjórnmálamanna en ekki þeir sjálfir.
Rétt er að það kemur barnafólki mjög vel að aðrir borgi fyrir það leikskólavist. Um það skal ekki deilt. Það er hins vegar ekki réttlæting á því að taka fé af einum og færa öðrum til nytja.
Þeir einstaklingar sem ekki eiga börn, ekki geta átt börn eða af einhverjum ástæðum öðrum geta ekki nýtt sér leikskóla eru þvingaðir til greiðslu. Hér er komið fram mikið óréttlæti. Hið rétta er að þeir sem eigi börn greiði fyrir leikskólavist þeirra rétt eins og foreldrar greiða matarkostnað, fatakostnað og annan kostnað sem til fellur við barneignir.
Það er ekki sök eins að öðrum fæðist barn. Því skal honum ekki gert að bera kostnað vegna málsins.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 23:14
Gunnlaugur í Silfrinu
Gunnlaugur Jónsson, formaður Frjálshyggjufélagsins, tók þátt í umræðum um RÚV í Silfri Egils síðastliðinn sunnudag.
Fannar Jónsson kl. 15:13
21. mars 2005
Af fagmennsku R-listans
Kristrún Heimisdóttir lögfræðingur og varaþingmaður Samfylkingarinnar ræddi um fagleg vinnubrögð R-listans í starfsmannamálum í Silfri Egils á sunnudaginn. Fannst henni langt gengið í fagmennskunni og sagði orðrétt:
Það eru faglegar ráðningar sem gilt hafa hjá Reykjavíkurborg og það hefur meira að segja verið gengið svo langt að það hefur enginn sjálfstæðismaður verið rekinn frá Reykjavíkurborg fyrir það að vera sjálfstæðismaður.
Þetta eru mikil gleðitíðindi fyrir sjálfstæðismenn. Frjálshyggjumenn sem starfa hjá Reykjavíkurborg ættu hins vegar að hafa sig hæga um sinn ef þeir vilja hafa fyrir salti í grautinn handa sér og sínum enda verður varla ætlast til þess að R-listinn missi sig algerlega í fagmennsku sinni og standist það að reka þá vegna pólitískra skoðanna.
Oddgeir Einarsson kl. 18:37
Af Merði og pulsunni
Á Valentínusardaginn kvaddi Mörður Árnason alþingismaður sér hljóðs á þingi og mælti nokkur orð. Tekið skal fram að undirritaður skildi ekki bofs í eftirfarandi ummælum þingmannsins:
Forseti. Ég get tekið undir það með hv. þingmanni að það er galli í lagaskilgreiningu okkar á eignarrétti að það vantar í hana hugtakið „þjóðareign“. Því þyrftum við að koma í stjórnarskrá eins og ég hef rætt í þinginu áður og ýmsir með mér. Ríkisútvarpið á að mínu mati að vera almannaútvarp og vera því í einhvers konar almannaeign eða þjóðareign. Ég tel að það verði best tryggt með sjálfseignarstofnunarformi í lagalegum tengslum að sjálfsögðu við ríkisvaldið, en ég mótmæli þeim skilningi almennt að það eignarform að öll sú eign sem núna telst til ríkisins sé öll einkaeign ríkisins. [...]. Það er því kominn tími til að við ræðum það [...] hvernig þetta verði hugsað því ég hygg að með betri skilgreiningu á þjóðareign, á eign sem er sum sé þjóðarinnar allrar en ekki ríkisins sem slíks, megi koma í veg fyrir svona fornar hugmyndafræðilegar deilur sem spilla framförum og umræðu í landinu.
Ég gef mér að Mörður Árnason hafi hvorki viljað veita mér né öðrum sem tilheyra þessari þjóð eignarrétt í RÚV og um leið svipta ríkisvaldinu þessum eignarrétti. Reynist forsenda mín röng fagna ég því að Mörður vilji koma RÚV í hendur þjóðarinnar. Ég held að ég selji þá minn hluta og kaupi mér pulsu. Já pulsu.
Oddgeir Einarsson kl. 13:03
19. mars 2005
Opið hús
Minnum á opið hús í kvöld.
Sævar Guðmundsson kl. 01:32
17. mars 2005
Forbes, fátæktin og fyrrum alþingismaður
Í Morgunblaðinu í dag birtist grein eftir Alþýðuflokksmanninn Árna Gunnarsson. Þar kemur fram að höfundur sé fyrrverandi alþingismaður og ég verð að játa að það er mikill léttir. Greinin byrjar á kaldhæðnislegum tónum í garð þess að Forbes fagni því að fleiri milljarðamæringar hafi bæst við listann en fallið af honum. Einnig kemur fram að stærsti hópurinn á listanum séu bandarískir auðmenn en Bandaríkin séu einmitt draumaland frjálshyggjunnar. Þetta á líklega að gefa í skyn að Bandaríkin séu slæm vegna þess hve hlutfallslega margir frjálsir milljarðamæringar búi þar.
Árni bendir reyndar á að 25% allra bandarískra barna lifi undir fátæktarmörkum. Þetta er mjög óraunhæf staðhæfing. Í fyrsta lagi þá er þetta óeðlilega há prósenta miðað við það sem maður hefur áður heyrt. Og í öðru lagi þá þarf að athuga vel hvað Bandaríkjamenn kalla fátæktarmörk. Þessi mörk eru nefnilega mjög mismunandi eftir löndum og það er gríðarlegur tekjumunur á fátækum Bandaríkjamanni og fátækum Afríkubúa.
Tekjur þeirra 10% fátækustu í þeim þjóðum sem búa við mest atvinnufrelsi í heiminum eru um 7000 dollarar á ári. Tekjur þeirra fátækustu 10% sem búa í þjóðum sem búa við minnst atvinnufrelsi eru um 870 dollarar. Það er því í raun þannig að einstaklingur sem lifir undir fátækramörkum í Bandaríkjunum myndi teljast vera meðal ríkustu manna í þjóðum á borð við Zimbabwe, Rúmeníu og Úkraínu.
Þar sem það er ekki málflutningi Árna í hag að vitna í krónutölur, þá nefnir hann að hundraðshluti fátækra barna hafi verið lægstur í norrænu löndunum, en þar hafi einmitt ríkt stefna jafnaðar- og félagshyggju í marga áratugi.
Þar sem þessi fullyrðing hljómar sannfærandi þá vil ég benda á tvo landaflokka, annar inniheldur þær þjóðir þar sem ríkir mest atvinnufrelsi í heiminum en hinn þær þjóðir sem byggja á sósíalisma, félags- og forsjárhyggju.
Ef meðaltekjur samkvæmt kaupmáttarsamanburði eru skoðaðar þá kemur í ljós að í efstu 25 þjóðunum eru meðaltekjurnar að meðaltali um 22.922 dollarar miðað við kaupmátt. Í þeim 25 þjóðum sem búa við minnst atvinnufrelsi eru meðaltekjur 3.251 dollari. Ef við miðum við að gengi dollara gagnvart íslensku krónunni sé um 60 þá hefur meðalmaður í efstu frjálsu löndunum um 115 þúsund krónur á mánuði en meðalmaður í einu af neðstu 25 löndunum hefur aðeins um 16 þúsund krónur til að spila úr. Það kemur ekki á óvart að Bandaríkin eru í öðru sæti í heiminum þar sem meðal íbúi hefur um 189.000 kr á mánuði.
Það er því oft villandi að horfa á hundraðshluta enda gefur það ranga mynd af raunveruleikanum. Sannleikurinn er sá að í frjálsum ríkjum getur meðal einstaklingur keypt sjö sinnum meira en í ófrjálsum ríkjum ef miðað er við hreinan og beinan kaupmátt.
Þó ég sé enginn aðdáandi Bandaríkjanna þá vil ég svara Árna með því að minna hann á að fátækur Bandaríkjamaður er samt með ríkustu mönnum í heiminum í dag. Þetta draumaland frjálshyggjunnar eins og hann kallar það hefur gefið af sér fleiri milljarðamæringa en nokkurt annað ríki í heiminum. Þessir milljarðamæringar keyra hagkerfið áfram með útsjónasemi sinni og draga alla íbúa landsins með sér fjær fátæktinni.
Í draumalandi félagshyggjunnar þá eru yfirleitt engir milljarðamæringar og fáir milljónamæringar til að drífa hlutina áfram. Þess í stað fá allir þann heiður að vera jafn fátækir og yfirleitt fátækari og fátækari með hverju árinu.
Árni spyr hvers vegna Forbes birtir ekki lista yfir 500 fátækustu. Það væri nú bara alls ekki slæm hugmynd. Það myndi augljóslega leiða í ljós að á þeim lista væri enginn Bandaríkjamaður heldur aðeins íbúar félagshyggjudraumalandanna.
Ágúst Bjarnason kl. 00:18
16. mars 2005
Aðför að íslenskri tungu
Mér finnst alveg fyrir neðan allar hellur að Sissel Kyrkjebø skuli ætla að syngja á norsku á tónleikum sínum hér á landi. Með þessu áframhaldi styttist í að íslensk tunga og séríslensk menning hverfi af þessari jörð.
Ég geri að minnsta kosti þá kröfu að á tónleikunum verði túlkur, sem þýði söng Sissel yfir á íslensku. Ef túlkurinn er lagviss ætti samhljómur þeirra að verða nokkuð góður og þannig auka á unað hlustenda.
Ívar Páll Jónsson kl. 14:15
Opið hús félagsins
Frjálshyggjufélagið verður með opið hús á Rauða barnum á veitingahúsinu Einari Ben, Veltusundi við Ingólfstorg, frá kl. 21, laugardagskvöldið 19. mars.
Opin hús Frjálshyggjufélagsins eru skemmtilegur vettvangur fyrir áhugafólk um frjálshyggju að hittast og spjalla á óformlegum nótum yfir léttum drykk. Áhugafólk og félagsmenn eiga þar auðvelt með að kynnast félaginu og öðrum félagsmönnum betur.
Sævar Guðmundsson kl. 11:59
Alltaf sama vísan og ekkert nýtt?
Það er oft sagt um mig og aðra að við séum ekki að koma með neitt nýtt. Að ég og aðrir frjálshyggjumenn syngjum allir sama sönginn og halda mætti að allt væri það tekið beint upp eftir erlendum frjálshyggjumönnum eða greinum sem þar eru ritaðar. Einnig væri enginn greinamunur á okkur of frjálshyggjumönnum fortíðar sem básúnað hafa sömu skoðanir.
Þetta er allt rétt. En hvers vegna?
Frjálshyggjan er hugsjón og þar af leiðandi ekki hentistefna. Hún fer ekki eftir skoðanakönnunum eða tísku hverju sinni. Hún fer ekki eftir því hvað meirihlutinn telur sniðugt á hverjum tíma og metur í engu vilja stjórnlyndra þingmanna eða annarra embættismanna. Hún byggir á því að hver sé frjáls og hafi frelsi til þess að haga lífi sínu og eignum eins og hann sjálfur kýs svo framarlega sem hann skaðar ekki aðra.
Hefur þetta verið sagt áður? Já.
Hefur þetta verið skrifað í erlendar greinar? Já.
Hefur þessi söngur áður verið sunginn? Já.
Það undirstrikar einmitt hið rétta í málinu. Frjálshyggjan breytist ekki. Frjálshyggjumenn svíkja ekki hugsjónir sínar. Grundvallarhugsjón okkar er enn sú sama og í upphafi. Frelsið. Hún hefur aldrei beðið skipbrot og enn hafa ekki verið færð sannfærandi rök gegn frelsi einstaklingsins. Fólk hefur flúið heimsálfur, stofnað nýlendur, synt með handafli á milli landa o.s.frv. í leit að frelsinu.
Vísur þess fólks sem ekkert hafði annað en líf sitt og von eru þær sömu og mínar. Vísur um að vera látið vera. Vísur um að geta skapað sér og sínum betri dag á morgun en í gær. Vísur sem ekki beygjast fyrir tísku eða skoðunum meirihlutans. Og umfram allt vísur um frelsi og réttlæti.
Vísur sem krefjast hugrekkis.
Vísur sem ekki breytast.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 00:34
Óréttlátt gjald
Menntamálaráðherra sagði í Kastljósi á þriðjudag að svokallað afnotagjald sé óréttlátt gjald.
Menntamálaráðherra má gjarnan útskýra á hvern hátt væntanlegur nefskattur er réttlátari.
Um er að ræða nauðungargjald sem fyrr, af þjónustu sem ekki hefur verið óskað eftir.
Sævar Guðmundsson kl. 00:26
15. mars 2005
Fréttastjóramálið
Mér finnst að starfsmenn Ríkisútvarpsins ættu að bjóðast til að kaupa fyrirtækið, fyrst þeir hegða sér eins og þeir eigi það.
Gunnlaugur Jónsson kl. 18:31
14. mars 2005
Frelsi í framkvæmd: Eistland
Fall Sovétríkjanna hefur verið mannkyninu ómetanleg lexía. Flestum lærðist að sósíalismi leiðir til gríðarlegra hörmunga fyrir mannkyn, náttúru og friðsamleg samskipti milli manna. Einnig lærðist að það kann ekki góðri lukku að stýra að þvinga sjálfstæða einstaklinga inn í miðstýringu, skriffinnsku og viðamikla opinbera áætlanagerð. En ekki nóg með það. Árin eftir fall Sovétríkjanna hafa veitt gríðarlega góða innsýn inn í mátt hinna ýmsu efnahagsstefna. Ekkert nýtt hefur lærst - frelsi er áfram best og helsi er áfram verst - en með nýjum dæmisögum er nú von til að ennþá fleiri læri af mannkynssögunni.
Eistland er dæmi um ríki sem hefur ákveðið að hella sér af fullum krafti á markaðstorg heimsviðskipta og samkeppni. Uppskeran hefur verið ríkuleg. Með því að snarauka efnahagslegt frelsi, m.a. með því að innleiða ýmsar markaðsvænar aðgerðir svo sem flatan og lækkaðan skatt á tekjur einstaklinga og hagnað fyrirtækja, hefur Eistum tekist að skjótast upp tekju- og framfarastiga heimsins. Í kjölfarið koma svo betrumbætur á öllum öðrum sviðum mannlífs. Ýmsar tölur í því samhengi, svo sem skólaseta og C02-útblástur, hér.
Eistland er engin undantekning þegar kemur að því að efnahagslegt frelsi leiði til frelsis og endurbóta á öllum öðrum sviðum mannlífs og samfélags. Eistland er umkringt ríkjum sem hafa fetað aðrar slóðir en þær sem snúa að frelsi og virðingu fyrir mannslífum og eignarrétti, og þau ríki sitja eftir með sultna þegna í slitnum fötum undir harðstjórum í gullklæðum sem mæla sósíalíska fagurgala.
Geir Ágústsson kl. 17:26
Hvað eru mannréttindi
Atli Gíslason þingmaður Vg er lögmaður sem ég ber mikla virðingu fyrir. Hann hefur m.a. gefið vinnu sína til lögfræðiaðstoðar Orators, félags laganema, um árabil og stuðlað að því að margur hefur fengið ókeypis lögfræðiaðstoð sem e.t.v. hafði ekki efni á henni. Þetta er góðgerðarstarfsemi í sinni bestu mynd, þar sem Atli styrkir góðan málstað án þess að þvinga um leið aðra til að gera hið sama.
Mig langar samt að leyfa mér að vera ósammala Atla hvað skilgreiningu á mannréttindum varðar. Skilgreining Atla er þessi:
Það eru mannréttindi að sjónarmið, reynsla og þarfir beggja kynja séu höfð að leiðarljósi við alla stefnumörkun og ákvarðanatöku stjórnvalda...
Ég er sammála því að eðlilegt sé að sem flest sjónarmið séu höfð í huga við töku stjórnvaldsákvarðanna sem og við almenna stefnumörkun. Það hefur þó ekert með mannréttindi að gera. Það væri hins vegar mannréttindabrot að mismuna tiltekinni konu eða karli við skipun í embætti á grundvelli kynferðis. Einnig væri það mannréttindabrot ef stjórnvöld tækju ákvörðun um pyntingu á tilteknum manni, burtséð frá því hvort að sjónarmið allra í landinu, karla, kvenna, samkynhneigðra, rauðhærðra og örvhentra hefðu komist að við töku ákvörðunarinnar.
Mér hundleiðist þessi útþynning á mannréttindahugtakinu. Það eru auðvitað ekki mannréttindi neins að hlutföll kynjanna séu alltaf 50/50 í hverjum króki og hverjum kima samfélagsins. Burtséð frá því hvort það sé æskilegt eða rétt.
Ég vil líka benda á að kynjakvótar og svokölluð jákvæð mismunun eru ekki tæki til að efla mannréttindi, heldur undantekningar frá grundvallarreglunni um jafnræði þegnanna þar sem slíkar reglur bjóða þeirri hættu heim að tilteknum einstaklingi sé mismunað eingöngu vegna kynferðis. Það er mannréttindabrot.
Oddgeir Einarsson kl. 17:22
12. mars 2005
Skrýtinn hugsunarháttur
Það eru sumar iðjur fólks sem eru ekki vinsælar hjá fjöldanum. Nú eiga reykingar til dæmis undir högg að sækja. Málflutningur gegn þessum iðjum er oft á þá leið að af þeim hljótist mikill kostnaður. Þær séu svo dýrar fyrir heilbrigðiskerfið og finnst fólki ósanngjarnt að borga fyrir skaðsemi þeirra. Því eru margir á þeirri skoðun að þessar iðjur eigi að banna, vegna kostnaðar sem leggst á aðra sem þær ekki stunda.
En afhverju er ekki hægt að koma til móts við þá sem af frjálsum vilja stunda þessar iðjur?
Til dæmis gæti það borgað lægri skatt og borið kostnaðinn sem af þeim hlýst sjálft (auðvitað getur stundum verið erfitt að segja til um hver orsök óheilbrigðis sé).
Nei, mörgum finnst réttlátara að banna þær bara yfir höfuð.
Þetta finnst mér skrýtinn hugsunarháttur, banna á fólki eitthvað vegna þess kostnaðar sem leggst á aðra. En þessu sama fólki er ekki boðinn kostur á því að borga minni skatt og bera kostnaðinn vegna þeirra sjálft.
Fannar Jónsson kl. 22:25
11. mars 2005
Ummæli vikunnar: Fernanda Nakayama
Að mínu mati kemur besta setning vikunnar frá eiginkonu Auðuns, nýráðins fréttastjóra útvarps. Eftir allar þessar rökræður og málalengingar þá var Fernanda Nakayama spurð hvað henni fyndist um málið og hvort eitthvað svipað hefði komið fyrir í heimalandi hennar.
Hún svaraði með því að benda á að ekkert slíkt gæti komið fyrir í Brasilíu og því skildi hún eiginlega ekki þessi vandræði. Ástæðan er einfaldlega sú að Brasilía er þróað land og því halda þeir ekki uppi sósíalísku ríkisútvarpi.
Ágúst Bjarnason kl. 19:18
Heimur batnandi fer
Fyrsta einkarekna flugfélagið í Kína hóf starfsemi sína í dag. Það er gott og ánægjulegt að sjá ríki harðstjórnar og kúgunar þoka sér í átt að frelsi. Þó er enn langt í að Kína geti talist sem frjálst ríki.
Frá þessu greinir MBL.is.
Því meira sem er af einkafyrirtækjum því líklegra er að ráðamenn sjái hversu gáfulegt það form rekstrar er og gefi eftir ríkiskrumluna á fleiri sviðum. Einnig er það þekkt að viðskiptafrelsi vill fylgja persónufrelsi líkt og Hayek benti á í verkum sínum.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 13:37
10. mars 2005
Mesti dauðvaldur tuttugustu aldarinnar
Oft heyrir maður að þau stríð sem háð voru á tuttugustu öldinni hafi verið mesti dauðvaldur manna á þeirri öld.
Áætlað er að 35.654.000 manns hafi látist í stríðsátökum á öldinni. Þetta er sorgleg staðreynd.
Til samanburðar má nefna að áætlað er að 110.286.000 manns hafi verið slátrað af kommúnistum á öldinni.
Hver var aftur mesti dauðvaldur aldarinnar?
Ítarefni: War isn't this century's biggest killer
Sævar Guðmundsson kl. 23:54
Ríkisútvarpið til umræðu
Ríkisútvarpið verður 75 ára í ár, og aldrei hefur það staðið verr. Síðustu 7 ár hefur það tapað um 1400 milljónum króna, þrátt fyrir að hafa um þrjá milljarða í tekjur á ári.
Hver er framtíð Ríkisútvarpsins? Mun það halda áfram taprekstri og óstjórn, eða er rétt að koma því í einkarekstur til jafns við aðra fjölmiðla?
Framtíð Ríkisútvarpsins verður til umræðu í Frelsinu á Útvarpi Sögu, næsta laugardag kl. 13.
Sævar Guðmundsson kl. 20:38
Ráðning fréttastjóra – Er starfsaldur það sama og starfsreynsla?
Þegar maður er ungur þá gerir maður oft þau „mistök“ að hugsa sjálfstætt. Til allrar hamingju þá eru til menn í samfélaginu sem leiðrétta þessi mistök og koma manni á rétta braut. Þar sem ég hef verið afvegaleiddur, þá er ég þeirrar skoðunar að starfsaldur sé ekki það sama og starfsreynsla. Þetta hefur vakið athygli og virðist hafa komið afar flatt upp á marga. Hvað er Ágúst Bjarnason eiginlega að tala um?
Starfsreynsla virðist oftar en ekki vera mæld í árum en ekki árangri. Sem dæmi má nefna að ef þú sækir um MBA-nám, þá er oftast mælt með minnst þriggja ára starfsreynslu. Annað dæmi er að margir atvinnurekendur auglýsa eftir fólki með tveggja til þriggja ára starfsreynslu. Svo heyrir maður oft fréttir af einstaklingum sem fá stöðuhækkanir eftir tíu ára starfsreynslu og allir klappa þeim lof í lófa. En hvað segir þessi árafjöldi okkur?
Ef við hugsum okkur tvo þjónustufulltrúa hjá Íslandsbanka. Annar þeirra hættir í deildinni eftir eitt ár og færir sig yfir í greiningardeild. Þaðan fer hann svo í lánadeild, þaðan í eignafjármögnun og svo yfir í eignastýringu. Hann verður þar í þrjú ár þar til hann verður sjóðstjóri en endar svo á því að taka stöðu útibússtjóra í sömu deild og hann hóf störf í.
Hinn þjónustufulltrúinn verður öll tíu árin áfram í stöðu þjónustufulltrúa en er nú reyndar orðinn yfirþjónustufulltrúi. Þessir einstaklingar eru báðir með 10 ára aldur í starfi en þeir eru hins vegar með annars konar starfsreynslu. Væri rétt að segja að yfirþjónustufulltrúinn ætti meiri rétt á starfi útibússtjóra vegna þess að hann hefur meiri reynslu í útibúinu?
Það er mjög algengt að fólk dragi þá ályktun að sá sem sé með lengstan starfsaldur sé bestur til starfans. En ef þið hugsið um einstaklingana í dæminu hér fyrir ofan, hvorn mynduð þið ráða? Finnst ykkur ekki örlítið skrítið að yfirþjónustufulltrúinn hafi ekki fengið nein tilboð frá öðrum deildum? Er hann líklegur til þess verða metnaðarfullur stjórnandi, sem er fullur af nýjum hugmyndum?
Rökin um starfsreynslu eru nú notuð gegn ráðningu Auðuns í stöðu fréttastjóra. Það sem raunverulega er verið að gera er að dæma starfsaldur, sem er allt annað mál en starfsreynsla. Í blöðunum sjást fullyrðingar eins og: „Það er ólíðandi að sá umsækjenda, sem hefur minnsta reynslu og þekkingu á því starfi sem ráðið var til, sé tekinn fram yfir fréttamenn með áratuga reynslu hjá fréttastofu þessa almannaútvarps.“
En hvað gera fréttamenn með áratuga reynslu? Eru þeir líklegir til að afreka mikið sem fréttastjórar? Þeir hafa verið áratugi í sama starfinu en nú er allt í einu sprottinn upp metnaður til að taka við stjórninni. Ég leyfi mér að efast um að góðir stjórnendur verði til vegna hás aldurs í sama starfi, þó að örugglega séu til dæmi þess.
Í ljósi þeirra miklu deilna sem hafa ríkt um ráðningu Auðuns þá vil ég einfaldlega bera ferilsskrá hans, saman við ímyndaðan starfsmann fréttastofu RÚV. Sá starfsmaður er með stúdentspróf frá Menntaskólanum í Reykjavík og hefur starfað á fréttastofunni í tuttugu og þrjú ár. Félag fréttamanna, starfsmannafélag Rúv, Vinstri-Grænir og fleiri hafa úthúðað Auðuni fyrir að vera ráðinn á pólitískum forsendum og mæla með ráðningu ímyndaða starfsmannsins. En hver er Auðun og af hverju var hann ráðinn?
Auðun Georg Ólafsson uppfyllir öll hæfnisskilyrði starfsauglýsingar. Ákvörðun um ráðningu lýtur lögbundinni aðild útvarpsráðs að ráðningu starfsmanna dagskrár í umboði almannavaldsins. Það er því ekki ákvörðun Boga Ágústssonar að ráða í stöðuna heldur útvarpsstjóra með hliðsjón af kosningu útvarpsráðs. En er Auðun með næga menntun í starfið?
Auðun Georg Ólafsson er 34 ára gamall. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Sund 1990 og BA-prófi í stjórnmálafræðum frá Háskóla Íslands 1994. Á árunum 1996-2001 nam Auðun við Kaupmannahafnarháskóla og hefur MA-gráðu í stjórnmálafræði þaðan. Árið 1996 sótti hann námskeið Blaðamannaháskóla Norðurlandaráðs um stjórnmál og stjórnarfar Norðurlanda, og samskipti þeirra við ESB og Eystrasaltsríkin. Menntamálaráðuneytið í Japan veitti honum styrk til MA-náms í stjórnsýslufræðum við lagadeild Tohoku háskóla í Japan 1997-1999. Jafnhliða lagði hann stund á nám í japönsku. Þá hefur hann sótt námskeið í samningatækni við Endurmenntunarstofnun Háskóla Íslands. Hvað með starfsreynslu Auðuns?
Auðun Georg Ólafsson var fréttamaður Stöðvar 2 og Bylgjunnar samhliða námi á árunum 1993-1999 og gegndi m.a. fréttaritarastörfum í Kaupmannahöfn og Japan. Hann starfaði einnig við dagskrárgerð hjá Íslenska útvarpsfélaginu. Að námi loknu vann Auðun um skeið við almannatengsl hjá fyrirtækinu Kynningu og markaði ehf. Hann ritaði ennfremur ársskýrslu um Ísland, greiningu á stjórnmálalífi, hagþróun og fréttir úr viðskiptalífinu fyrir greiningafyrirtækið Economist Intelligence Unit (EIU), móðurfyrirtæki tímaritsins Economist. Auðun Georg hefur að undanförnu verið markaðs- og svæðissölustjóri fyrir hátæknifyrirtækið Marel í Asíu, ábyrgur fyrir áætlanagerð, árangursgreiningu og þróun rekstrar- og söluferla fyrirtækisins í Japan, Taílandi og Víetnam.
Það er augljóst á þessari upptalningu að Auðun er mjög hæfur í stöðu fréttastjóra útvarps og í raun má segja að hann sé of hæfur. Ég hef sjálfur verið að velta því fyrir mér hvers vegna hann vill þetta starf. Það væri líklega betra að vera áfram hjá Marel. En fyrst hann vill þetta þá held ég að við ættum að taka honum með opnum örmum.
Að lokum vil ég benda á þessa tilvitnun úr Morgunblaðinu: „Enn einu sinni hafa stjórnvöld orðið ber að því að láta flokkspólitíska hagsmuni ráða og líta framhjá faglegum sjónarmiðum þegar ráðið er í mikilvæg opinber störf. Það er ólíðandi að sá umsækjenda, sem hefur minnsta reynslu og þekkingu á því starfi sem ráðið var til, sé tekinn fram yfir fréttamenn með áratuga reynslu hjá fréttastofu þessa almannaútvarps... Er þess síðan krafist að við stjórn fréttastofu Útvarpsins taki maður sem hafi reynslu og kunnáttu til að stýra því öfluga starfi sem þar hafi verið unnið undir styrkri stjórn fyrri fréttastjóra.“
Eftir þessa yfirferð má glögglega sjá hvernig almenningur er ósamkvæmur sjálfum sér. Samkvæmt skoðanakönnunum vill almenningur hafa pólítískt ríkisútvarp sem er rekið af kosnum fulltrúum í þágu almennings. En svo virðist engum þóknast það þegar þessir kosnu fulltrúar sinna starfi sínu á þann hátt sem þeim er gert að gera.
Það er nokkuð ljóst að mjög hæfur aðili var ráðinn í stöðu fréttastjóra en vegna pólitískra afskipta þá er ekki víst að honum gefist tækifæri á að sanna sig í starfinu.
Það liggur í augum uppi að ekkert þessara vandamála hefði komið upp ef RÚV væri fjölmiðill í eigu einkaaðila. Það er augljóst að þá væri besti aðilinn ráðinn í starfið án pólítískra afskipta, dagskráin væri örugglega betri og það er alveg á hreinu að betur væri farið með fé.
Ég tel að þetta sé enn ein ástæðan fyrir því að við eigum að selja RÚV og leyfa heilbrigðri samkeppni á fjölmiðlamarkaði að ryðja sér til rúms.
Ágúst Bjarnason kl. 19:01
Biturleika breytt í félag og gripið til aðgerða
Það hlýtur að vera sjaldséð að starfsmenn stofni sérstakt félag og skekki dagskrá fjölmiðils til að mótmæla ráðningu yfirmanns síns. Man einhver eftir því að framleiðsla hafi verði eyðilögð eða framkvæmdum á byggingarsvæðum hætt til að mótmæla nýjum forstjóra, framkvæmdastjóra, verkstjóra eða einhverju slíku? Eða er það kannski þannig að undirmenn ráða engu um ráðningu yfirmanns? Er það hugsanlega einnig svo að stjórn viðkomandi félags, sem er fulltrúi hluthafa í rekstrinum, eigi eðli máls samkvæmt að ákveða hver sé ráðinn yfirmaður og hver ekki?
Því miður er RÚV stofnun og sóunarmaskína (sjá nýjustu afkomutölur RÚV) með enga stjórn. RÚV er stofnun og pólitískt bitbein sem rekur áfram vélarvana og bíður skipbrots. Það eru engir hluthafar í RÚV og því enginn sem lætur sér annt um reksturinn. Meira að segja hollvinsamtök stofnunarinnar hvetja til ríkisreksturs þrátt fyrir að öll gögn tali máli þess að einkavæða og selja stofnunina sem allra fyrst og aðeins þannig verði henni bjargað.
Hvaða stofnun þarf óvini ef hún hefur slíka hollvini.
Að öðru..
Heyrst hefur að tiltekinn veðbanki hafi í morgun opnað fyrir veðmál á hversu oft fólk muni segja ráðningu fréttastjóra á RÚV vera „aðför að lýðræðinu“. En í tilkynningu frá bankanum kemur fram að eitt helsta gífuryrði og tískuorð vinstrimanna sé að kalla allt sem þeir eru ekki fyllilega sammála „aðför að lýðræðinu“.
Niðurstaðan er sú að selja verður RÚV sem allra fyrst svo friður geti skapast um fjölmiðilinn og þessi læti og látalæti geti hætt.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 14:08
9. mars 2005
Um fagleg sjónarmið
Það er óneitanlega gaman að horfa á vinstrimenn innan fjölmiðlaheimsins tala um fagleg sjónarmið. Þeir nota sífellt þá tækni að segja ráðningu sinna samherja hið faglega í stöðunni. Svo er það básúnað yfir fjölmiðla að ef viðkomandi vinstrimaður er ekki ráðinn, og hugsnalega einhver annar sem ekki er í hópi vinstrimanna fær starfið, að fagleg sjónarmið hafi ekki ráðið ferðinni.
Hið eina til að láta raunverulega fagleg sjónarmið ráða ferðinni en ekki orðhengilshátt vinstrimanna eða meintar klíkuráðningar, sem þeim er svo tíðrætt um, er að einkavæða Ríkisútvarpið.
Það er enginn ráðinn í ábyrgðarstöður hjá t.d. stórum bönkum eða fyrirtækjum almennt ef hann er ekki fær í starfið. Ástæðan er einföld, þeir sem ráða menn vegna klíku en ekki hæfileika tapa til lengri tíma því hin fyrirtækin ráða þá til sín hina hæfu og sigra hið fyrrnefnda í samkeppni.
Það er því mitt faglega sjónarmið að einkavæða verði RÚV sem allra fyrst.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 12:07
8. mars 2005
Af hverju eru hvalveiðar bannaðar?
Í tíufréttunum RÚV í gær var viðtal við mann sem hafði eftir Halldóri Ásgrímssyni forsætisráðherra að það „þýddi ekkert að veiða hval ef ekki væri hægt að selja hann.“ Þessi rök gegn því að aflétta banni á hvalveiðum hafa heyrst ítrekað frá stjórnvöldum.
Mikil er ábyrgð þeirra sem nú stunda útflutning á einhverju hér á landi. Ef þeim verður fótaskortur í markaðssetningu og fer að ganga illa má allt eins búast við því að viðkomandi atvinnugrein verði alfarið bönnuð, ef forsætisráðherra er sjálfum sér samkvæmur.
Ég fellst á röksemdir forsætisráðherra. Ég legg svo til að útflutningur á lambakjöti verði bannaður, mönnum gengur nefnilega ekkert að selja það til útlendinga eins og er. Banninu verði svo ekki aflétt nema menn sanni að þeir geti selt það út.
Oddgeir Einarsson kl. 01:05
7. mars 2005
Ný byggðasjónarmið: Að halda Byggðastofnun í rekstri
Það var frétt í sjónvarpinu áðan um að Byggðastofnun stæði illa, vegna þess að það væri ekki lengur eftirspurn eftir lánum frá henni. Ástæðan er sú að bankarnir veita nú svo hagstæð lán.
Fréttin fjallaði um hvort það mætti ekki gera eitthvað til að bjarga Byggðastofnun!
Frekar hefði verið ástæða til að fagna því að ekki væri lengur sóst eftir aðstoð hennar.
Gunnlaugur Jónsson kl. 19:17
Mannúðin er í hægristefnu
„Nú hefur þú verið að styðja mál sem varða almenning og auka veg almennings, þetta eru nú ekki mál sem tengjast hægristefnu.“ Sagði Katrín Jakobsdóttir þáttastjórnandi í Sunnudagsþættinum á Skjá Einum.
Það verður seint sagt að Katrín sé vel að sér um frjálshyggjuna og hægristefnu almennt. Sú grunnhugmynd hægristefnu að leyfa einstaklingum að velja og að leyfa þeim að elta hamingjuna á eigin forsendum er væntanlega ekki málefni sem varða almenning. Sú grunnhugmynd hægrimanna að ekki megi traðka á einstaklingnum og beita hann hvers konar kúgun er væntanlega ekki heldur málefni sem varðar almenning. Það varðar kannski ekki almenning heldur að stefna frelsis hefur í gegnum tíðina fært öllum sem í þeim löndum búa aukna velferð á meðan lönd sem aðhillast vinstristefnu hafa siglt í strand og almenningur í þeim löndum haft það ömurlegast allra á þessum hnetti?
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 19:16
6. mars 2005
Myndbandakvöld
Mánudaginn 7. mars munu Ungir frjálshyggjumenn standa fyrir sýningu á þætti í þáttaröðinni Bullshit! eftir þá félaga Penn & Teller. Þátturinn sem sýndur verður ber yfirskriftina The War on Drugs. Í þættinum er fjallað á skemmtilegan hátt um hvernig ríkið hefur tapað stríðinu gegn vímuefnum á öllum vígstöðum og hvernig það traðkar á grundvallarréttindum fólks. Rætt er við aðila sem eru fylgjandi því að afnema bann við fíkniefnum og aðra sem eru á móti.
Sýning hefst klukkan 20:00 í hliðarsal Kringlukrárinnar.
Allir velkomnir.
Sævar Guðmundsson kl. 16:24
5. mars 2005
Auðsköpun og umhverfisvernd
Samband efnahagslegs frelsis og auðsköpunar er vel þekkt - þau ríki sem auka efnahagslegt frelsi sitt auka jafnframt auðsköpun íbúa sinna. Þegar fólki er gefinn kostur á að lyfta sér upp úr brýnasta brauðstritinu virðist það einnig byrja hugleiða stjórnmál, umhverfismál og samfélagsmál með öðrum hætti. Lýðræði brýst út í ríkjum sem auka efnahagslegt frelsi sitt, og mannréttindi batna stórum.
Nú er ljóst að umhverfismál eru í bestum farvegi í auðugum ríkjum, hvað sem tautar og raular. Auður gefur kost á fjárfestingum í nýrri og sparneytnari tækni og gerir orkufreka og óhagkvæma tækni úrelta. Aukinn auður gerir fólki kleift að nýta land betur, breyta víðfeðmum ruslahaugum í golfvelli, urða rusl, auka skógrækt og rækta upp land. Myndrænt er þessu samhengi auðsköpunar og umhverfisverndar lýst hér að neðan (smellið á myndina til að fá stærri útgáfu):
Þar sem efnahagslegt frelsi leiðir til auðsköpunar, og auðsköpun leiðir til bættrar umgengni við umhverfið, þá er ekki úr vegi að álykta að efnahagslegt frelsi leiði til bættrar umgengni við umhverfið. Nákvæmlega hvernig sú bætta umgengi birtist er hins vegar önnur saga. Stundum eru reglugerðir samþykktar til að takmarka losun á hinum og þessum efnum sem gjarnan eru þá efni sem dreifast vítt og breytt og óstjórnlega yfir á landsvæði og lífssvæði annarra en þeirra sem losuðu efnin. Hins vegar nægir yfirvöldum yfirleitt að verja einkaeignarréttinn gegn ágengni og átroðningi til að tryggja góða umgengni við umhverfið, og þegar yfirvöld verja einkaeignarréttinn fá þau plús á mælikvarða efnahagslegs frelsis.
Geir Ágústsson kl. 13:00
4. mars 2005
Sundurliðun skatta í skattframtali
Þessa dagana er hinn árlegi glaðningur Ríkisskattstjóra að berast landsmönnum og er þar átt við skattframtalið. Flestir eru farnir að telja fram til skatts á Netinu sem er kærkomin þjónusta af hálfu skattayfirvalda. Í skattframtalinu þarf að sundurliða hvaðan allar tekjur okkar koma og skattlagt er eftir uppruna þeirra. Ekki eru þó allir skattar taldir fram þarna þar sem virðisaukaskattur, tryggingagjald, tollar, áfengisgjald og fleira er ekki tekið með í þennan útreikning. Það eru skattar sem hinn almenni borgari fær sjaldnast að sjá, hvað þá sundurliðaða. Svo eru enn aðrir skattar sem koma reglulega í pósti, svo sem bifreiðagjöld, fasteignagjöld, holræsagjöld og fleira. En gott og vel.
Úr því að skattayfirvöld eru orðin svona tæknivædd, væri þá nokkuð úr vegi að fá að sjá í hvað skattarnir fara? Fá svona heildar yfirlit yfir greidda skatta, á hvaða formi þeir eru greiddir og í hvað þessir peningar fara. Það væri t.d. gaman að sjá hve mikið fer í feðraorlof, utanríkisþjónustu, listamannalaun og aðra opinbera menningu, partý á vegum hins opinbera, erlent samstarf og önnur gæluverkefni. Þá væri mjög fróðlegt að sjá hversu mikið fer í heilbrigðiskerfið, menntakerfið, vegakerfið og opinbera stjórnsýslu svo eitthvað sé nefnt. Þetta gæti orðið til þess að fólkið í landinu fengi að sjá, svart á hvítu, hvað það er raunverulega að borga fyrir, þ.e. krónutöluna.
Þetta er eitthvað sem skattayfirvöld mættu athuga og væri væntanlega mjög auðvelt í framkvæmd, þar sem bæði Ríkisreikningur og ársreikningar sveitafélaga liggja á tölvutæku formi á netinu.
Arnar Arinbjarnarson kl. 14:21
3. mars 2005
Vill ráðherra jafnan rétt kynjanna eða ójafnan?
Valgerður Sverrisdóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, ætlar að beita sér fyrir aðgerðum til að gera konum auðveldara að stofna og reka fyrirtæki.
Ekki ætla ég að deila við ráðherra um hvort að það sé vandamál eður ei að konur stofni síður fyrirtæki en karlar.
Ekki ætla ég heldur að rökræða hvort að ástæðan er mismunandi eðliseiginleikar kynjanna, uppeldislegar ástæður, gildismat, áhugamál, eða hvaðeina sem kann að ráða því að konur reka síður fyrirtæki en karlar.
Eitt er þó víst að hundurinn liggur ekki grafinn í neinum reglum sem gera körlum auðveldar að stofna og reka fyrirtæki en konum.
Spennandi verður að sjá hvernig væntanlegar aðgerðir ráðherra koma til með að samræmast jafnræðisreglu 65. gr. stjórnarskrárinnar. Svo óheppilega vill til fyrir ráðherra að þar er gert ráð fyrir að allir séu jafnir fyrir lögunum án tillits til kynferðis og að karlar og konur skuli njóta jafns réttar í hvívetna.
Oddgeir Einarsson kl. 15:40
Minnislisti hins stjórnlynda
Stjórnmálamenn virðast margir hverjir hafa fátt betra að gera en að reyna móta mannlega hegðun inn í fyrirfram ákveðin mót reglugerða og tilskipana. Ekki dugir að láta stjórnmálamenn sitja auðum höndum á kostnað skattgreiðenda og því ekki úr vegi að stinga upp á nokkrum hugmyndum að boðum og bönnum sem Stjórnlyndi Stjórnmálamaðurinn (SS) ætti að sýna sóma sinn í að koma í framkvæmd.
Bann á óhollum matvælum:
Upp hefur komið sú hugmynd að skerða frelsi einstaklinga til að setja ofan í sig matvæli sem næringarfræðingar geta ekki flokkað sem holl. Stundum er látið í það skína að slík skerðing sé feitvöxnu fólki til blessunar, enda fækkar þá freistingunum í hinu daglega lífi. Einnig er stundum nefnt að börnin þurfi á slíkri frelsisskerðingu að halda enda séu foreldrar illa í stakk búnir til að ákveða hvað sín eigin afkvæmi setja ofan í sig. Íslenskir stjórnmálamenn eru samt skammt á veg komnir í frelsisskerðingu á matvælasviðinu, og hafa ekki einu sinni bannað auglýsingar sem beinast að börnum.
Frekari skerðingar á málfrelsinu:
Ýmsum skerðingum á málfrelsinu hefur verið komið á á Íslandi í gegnum tíðina, og ber þá helst að nefna bann við jákvæðu tali um löglegan tóbaksvarning, og bann við ýmsum ummælum sem snúa að öðrum kynþáttum en þeim hvíta. Fyrir SS er samt nóg af verkefnum á þessu sviði. Áðurnefnt bann á auglýsingum sem beinast að börnum liggur beint við. Ýmsir brandarar sem beinast að konum, blökkumönnum, Gyðingum, Pólverjum, Hafnfirðingum og kristnu fólki hafa sært blygðunarkennd margra í gegnum tíðina, og jafnvel valdið sálfræðilegum skaða. Óskandi væri að stjórnmálamenn tæku þetta vandamál alvarlega, en þó ekki þannig að þeir ráðleggi fólki að nota heilbrigða skynsemi og málfrelsið til að svara um hæl, heldur með því að banna ákveðið tal.
Ýmis hættuleg iðkun:
Stjórnmálamenn leyfðu nýverið Íslendingum að skiptast á höggum í höfuð og bol gegn því að þeir noti þar til gerða hanska og höfuðhlífðarbúnað. Nú þegar hafa ýmis óhöpp verið rakin til þessa nýja svigrúms og því þarf líklega að grípa til boða og banna aftur. Fallhlífastökk hefur leitt til dauðsfalla, sem og teygjustökk, djúpsjávarköfun, svigdrekaflug og rallakstur. Mörg dauðsföll hafa verið rakin til íþróttaiðkunar þar sem sumar íþróttagreinar standa framar öðrum í dánartíðni. SS hlýtur að grípa í taumana, enda gengur ekki að fólk geti kosið að taka áhættu í skiptum fyrir ánægju og hugsanleg meiðsli og örkuml.
Efnaneysla:
Nú þegar er í gildi víðtækt bann við neyslu ýmissa fíkniefna á Íslandi og Íslendingar virðast blessunarlega geta leitt hjá sér alla jákvæða reynslu annarra ríkja af lögleyfingu á sumum þeirra. Fólk hefur dáið vegna neyslu margra efna, þ.á.m. þeirra ólöglegu, og því við hæfi að boð og bönn séu rífleg á þessu sviði. Hins vegar má ganga lengra. Stundum hefur því verið fleygt fram að boð og bönn leiði til hærra verðlags á ýmsum efnum en ef þau væru leyfð, og því neyðist neytendur þeirra til að stunda ýmis afbrot til að fjármagna neyslu sína í stað þess einfaldlega að hætta eins og SS krefst. Þessu þarf að taka á með verðlagsstjórnun á sviði ólöglegra fíkniefna. Sumir hafa rakið mikla eftirspurn eftir ólöglegum efnum til hás verðlags á þeim löglegu. Þessu þarf að taka á, t.d. með fleiri boðum og bönnum. SS gæti t.a.m. látið sér detta í hug að setja verðþak á heildarkostnað vegna vímuefnaneyslu, og gefa út viðmiðunarreglur fyrir seljendur ólöglegu vímuefnanna sem miða að því að samkeyra verðlag ólöglegra vímuefna við þau löglegu í áfengisverslunum hins opinbera.
Ráðstöfun á tekjum okkar:
Stjórnmálamenn halda úti víðtæku neti neyslu- og fjármálastýringar fyrir bæði fólk og fyrirtæki. Hún fer þannig fram að áður en fólk og fyrirtæki fá tekjur sínar í vasann þá klippir ríkisvaldið skerf af aflafénu og gerir að sínum. Hið opinbera rekur í staðinn mikilvæg kerfi, svo sem skólakerfi og heilbrigðiskerfi, og segir að skattfénu sé varið til að reka þau og þannig tryggja að þau séu öllum opin. Ríkið hefur samt ekki hugleitt að matvæladreifingu er misskipt og því við hæfi að auka skattheimtuna til að fjármagna matvælakerfið. Ríkið áttar sig ekki á því að fólk er misvel klætt, bæði hvað varðar hlýju og tískugildi, og margir þjást vegna þess. Upplagt væri að skatttekjur gætu nýst til að fjármagna kostnað vegna klæða Íslendinga.
Einnig má ekki gleyma þeim sem nota gleraugu og hafa um árabil verið eini hópurinn á Íslandi sem ekki hefur notið stuðnings heilbrigðiskerfisins og þurft að fjármagna allan sinn heilbrigðiskostnað úr eigin vasa, oft með miklum fjárútlátum og óþarflega miklu og tímafreku vali á gleraugnasölum- og framleiðendum. Hið ríkisrekna heilbrigðiskerfi þarf að taka á þessum vanda í skiptum fyrir örlítið hærri skattheimtu.
Annað:
Ljóst er að minnislisti hins stjórnlynda er miklu lengri en þessi texti kemst yfir. Fyrirbæri eins og þungarokk, djöfladýrkun, óloftræst einkaheimili reykingamanna, stangveiðar með lifandi beitu, klæðaburður unglinga, óhollar og sálrænt skemmandi svefnvenjur og sitthvað fleira eru allt verðug verkefni fyrir hinn stjórnlynda stjórnmálamann. Lesendum er látið eftir að láta hugann reika víðar - ef þeir mega!
Geir Ágústsson kl. 15:26
2. mars 2005
Engin rök
Það eru engin rök að nú standi hitt og þetta alls konar fólki til boða. Dæmi um slíkt er að í Kastljósi kvöldsins kom fram að ef það verði settar fleiri hundruð milljónir í að framleiða gervisnjó og lyftur þá muni skíðabrekkur standa almenningi til boða hugsanlega allan veturinn. Þetta er alveg rétt hjá starfsmannai Bláfjalla. Enginn heldur öðru fram að ef farið væri í þessar framkvæmdir þá yrðu fallegar brekkur opnar allan veturinn.
Það eru hins vegar engin rök.
Það er ekki verjandi að taka fé með valdi af fólki og nota í verkefni af hinu og þessu tagi þó svo að hlutir standi allt í einu sama fólki til boða. Ríkið ákveður ekki hvað sé sniðugt að standi til boða og hvað ekki. Það gera einstaklingarnir og fólkið sjálft. Ef fólk almennt vildi hafa fallegar skíðabrekkur aðgengilegar í Bláfjöllum allt árið um kring þá væri væntanlega lítið mál að fá fólk til að greiða fyrir slíkt.
Ef menn gefa eftir í málum á borð við Bláfjöll og viðurkenna að taka megi fé af fólki með valdi til slíkra framkvæmda hvar ætla menn þá að stoppa? Hvar verður strikið dregið? Mun hér rísa gerviströnd og þar til gerð gervisól sett upp á staur, verður hér útbúin gervieyðimörk og gervipýramídar byggðir, verður settur upp gervifrumskógur með fágætum dýrm?
Þá mætti segja: Almenningur getur nú farið í safaríferðir á hálendinu, hann getur legið í steikjandi sólinni á heimsklassa strönd, skoðað pýramída og ferðast um á fílum eða kameldýrum, farið á kajak niður stórfljót í regnskógi og skoðað fágæt dýr hérlendis.
Allt rétt.
En ekki gild rök fyrir því að taka fé af saklausu fólki.
Því miður.
Friðbjörn Orri Ketilsson kl. 20:01
Hver er hræddur við Ernst Zundel?
Morgunblaðið segir í dag frá því að Kanadamenn hafi vísað úr landi gyðingahatara fyrir áróður sinn sem sé „ógn við þjóðaröryggi Kanada og alþjóðasamfélagið“.
Það má vera öflugur áróðursmaður sem skapar svona mikla ógn með orðum sínum. Ætli rök hans séu svona rosalega sterk að ekki sé hægt að kveða þau í kútinn í opinni umræðu? Ekki líklegt.
Ég efast ekki um að yfirgnæfandi meirihluti manna er ósammála honum Ernst. Það gerir skoðanir hans í hæsta máta óvinsælar og því þykir sjálfsagt að banna honum að tjá þær.
En maður veltir óneitanlega fyrir sér hvað meirihlutinn þurfi að vera stór, og hversu óvinsælar skoðanirnar þurfa að vera til að nauðsyn sé að þagga þær niður með valdi. Gæti kannski verið að þú, lesandi góður, lumir á einni svoleiðis hugsun?
Valur Einarsson kl. 10:21
Hugverkakaup og hugverkastyrkir
Hugverk eru, eins og önnur mannanna verk, jafn ólík og þau eru mörg. Það sem einum líkar vel, kann öðrum að líka illa. Þeim sem líkar vel við tiltekið hugverk geta undir mörgum kringumstæðum keypt sér eintak af hugverkinu og fengið að njóta þess, eða styrkt hugverkasmiðinn með einum eða öðrum hætti. Þeim sem líkar ekki jafn vel við þetta tiltekna hugverk þurfa ekkert að styrkja hugverkasmiðinn. Þannig er það hér á Íslandi.
Þessi málsgrein hér fyrir ofan hljómar nú nokkuð vel. Því miður er hún engu að síður röng. Það er nefnilega ekki endilega þannig hér á Íslandi að þeim sem líkar ekki við tiltekið hugverk þurfi ekki að styrkja hugverkasmiðinn. Ef þú borgar skatta á Íslandi þarftu, hvort sem þér líkar betur eða verr, að styrkja hugverkasmiði sem og aðra listamenn sem ýmsir aðrir einstaklingar kjósa að láta þig styrkja. Eitt þessara forma kallast listamannalaun.
Það er vonandi til vitnis um breytta tíma að daginn fyrir úthlutun listamannalauna hins opinbera kýs einkaaðili í fyrsta sinn á Íslandi að kaupa öll útgefin hugverk tiltekins listamanns ásamt þeim hugverkum sem hann kann að gefa út á næstu árum. Þetta er hið nýja form þar sem einkafyrirtæki hafa verið að fara, til að koma til móts við þarfir listamanna, þar sem báðir aðilar hafa hag af. Það er enda langt því frá að listamenn eða hugverkasmiðir hafi alltaf þurft á hinu opinbera að halda. Michelangelo er gott dæmi þar sem einkaaðilar studdu listamann, en það var á 16. öld, löngu áður en hið opinbera þróaði hið gríðaröfluga skattkerfi sem flestir þekkja.
Nú þegar hagur einkafyrirtækja hefur vænkast með auknu frelsi og lægri fyrirtækjasköttum kemur í ljós að fyrirtæki eins og Íslandsbanki (sem borgar hæstu skatta fyrirtækja á landinu) eru í stakk búin að styðja listamenn á borð við Bubba Morthens þar sem báðir aðilar græða. Þegar tekjuskattur og útsvar á einstaklinga hefur verið lækkað jafn rækilega eigum við eftir að sjá fleiri sambærilega samninga, fyrir utan öll þau hug- og listaverk sem einstaklingar munu geta keypt. Listaverk sem þeim líkar.
Hafi fólk áhuga á að skapa hug- eða listaverk er það eins og með allt annað, að það er um að gera að prófa. Gangi það vel, er ekkert nema gott um það að segja. Gangi það illa, kann að vera að það henti viðkomandi betur að starfa við eitthvað annað. Líkt og dómararnir í Idol stjörnuleit segja: „Ef þú kannt ekki að syngja, gerum við þér þann greiða að segja þér það.“
Markaðurinn veit alltaf betur.
Arnar Arinbjarnarson kl. 00:19
1. mars 2005
Bjórdagurinn
Í dag eru 16 ár frá því leyft var að selja bjór á Íslandi. Mörgum þykir kannski fyndið að sala bjórs hafi lengi verið bönnuð hér á landi, að forræðishyggjan hafi verið slík. Það er þó svo, þrátt fyrir afnám bjórbannsins, að forræðishyggjan lifir hér enn góðu lífi og hefur kannski sjaldan verið öflugri og alvarlegri. Sum önnur vímuefni eru t.a.m. enn bönnuð og veruleg höft eru á notkun enn annarra vímuefna, svo sem tóbaks. Munntóbak má ekki selja, en neftóbakið sem hið opinbera selur er leyft. Þá stendur til að setja frekari reglur um hvar má reykja tóbak og hvar ekki og er þá algjörlega litið framhjá eignarréttinum.
Aumingjavæðing
Aumingjavæðingin er geysivinsæl meðal stjórnmálamanna. Alla á að gera að aumingjum sem geta engar ákvarðanir tekið. Heilbrigðu fólki er ekki lengur treystandi til einföldustu hluta, svo sem að líta inn á skemmtistað þar sem reyktóbak er haft við hönd. Einhverjir treysta náunganum heldur engan veginn fyrir því að borða bærilega hollan mat, og vilja láta þá sem velja sér að neyta fyrirfram skilgreindrar óhollustu borga sérstök gjöld fyrir það. Þá vilja aðrir setja reglur um það fyrir hve háa upphæð fullfrískt fólk má fjárfesta í húsnæði og kjósa jafnvel að kalla verðhækkun á fasteignum „rán“ þrátt fyrir að ágætis líkur séu á því að sá hinn sami geti selt sömu fasteign einhvern tímann aftur.
Glæpamannavæðing
Til að kóróna svo vitleysuna eru fangelsin að fyllast af fólki sem hefur farið höndum um hin svokölluðu fíkniefni. Skv. ársskýrslu Fangelsismálastofnunar fyrir árið 2003 hefur föngum sem dæmdir hafa verið til fangelsisvistar fyrir svokölluð fíkniefnabrot fjölgað úr 55 árið 1999, í 91 árið 2003. Þar er um að ræða einstaklinga sem sviptir hafa verið frelsinu fyrir að færa efni á milli staða, selja það eða neyta þess. Efni sem flest hafa verið þekkt og notuð um allan heim til að svala vímu þeirra sem það kjósa að gera. Svo haldið sé áfram í hugtakavæðingunni, má kalla þetta glæpamannavæðingu, þar sem fólk sem engan hefur skaðað (nema e.t.v. sjálft sig) er gert að glæpamönnum.
Jafnvel hörðustu forræðishyggjumenn brosa í kampinn yfir því að fyrir 16 árum síðan hafi það verið eitthvað mál að leyfa sölu bjórs á Íslandi. Forræðishyggjumenn ætla sér samt að halda áfram í aumingja- og glæpamannavæðingunni.
Gegn því verður að berjast.
Arnar Arinbjarnarson kl. 17:38
Að reykja eða reykja ekki
Markos Kyprianou, sem fer með heilbrigðismál í framkvæmdastjórn ESB, segir að kostnaður sem falli á heilbrigðiskerfi aðildarríkjanna vegna reykinga sé jafnvirði 8 þúsund milljarða króna á ári. Hvort sem þessi tala er nákvæm eður ei, þá er ljóst að þarna er um að ræða gífurlegan tilflutning fjár úr vasa þeirra skattgreiðenda sem hafa tekið þá ábyrgu afstöðu að reykja ekki, og í vasa þeirra sem meta heilsu sína ekki meira en svo að þeir vilja púa reyk. Það getur ekki talist sanngjarnt, en hvað er til ráða?
Tvær leiðir virðast liggja beinast við.
Önnur þeirra felur í sér að reyna að telja fólk á að reykja ekki, skattleggja tóbak sérstaklega til að letja til kaupa á því, setja í lög takmarkanir á því hvar fólk má reykja, takmarkanir á auglýsingum og ummælum, nú eða bara banna einfaldlega þennan ósóma.
Hin leiðin felur í sér að láta svælarana bera þennan kostnað sjálfa. Málið leyst. Til að gæta jafnræðis þyrfti reyndar öll heilbrigðisþjónusta og tryggingar að fara úr höndum ríkisins, en það má jú færa rök fyrir því að slíkt væri öllum til hagsbóta.
Spurningin er þá hvor leiðin sé vænlegri til árangurs. Það væri synd að segja að reynslan af því að banna fólki að vinna sér skaða sé lofandi. Nægir þar að nefna áfengisbann og fíkniefnabann sem líklega hafa valdið meiri skaða en þau hafa verið til góðs.
Aftur á móti er fyrirkomulag þar sem reykingafólk stendur sjálft straum af kostnaði við sjúkratryggingar, í stað þess að velta honum yfir á aðra, til þess fallið að hvetja til ábyrgrar hegðunar. Raunverulegur kostnaður veldur þá því að það borgar sig að leggja rettuna á hilluna.
Í óbilandi trú á áhrifamátt boða og banna hefur Evrópusambandið blásið til herferðar þar sem markmiðið er að fá aðildarríkin til að banna reykingar á sem flestum stöðum. Kostnaður er áætlaður um 6 milljarðar króna og kemur úr vasa skattgreiðenda - þeirra sem reykja og þeirra sem reykja ekki.
Valur Einarsson kl. 14:49